İnsan Fizyolojisi

Duyu organları

YKS · AYT · AYT Biyoloji

⚡ Hızlı Özet

Göze giren ışık korneadan geçip mercekle kırılır ve retinaya düşer. Retinadaki reseptörler uyarıyı impulsa çevirip görme siniriyle beyne iletir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Göze giren ışık korneadan geçip mercekle kırılır ve retinaya düşer. Retinadaki reseptörler uyarıyı impulsa çevirip görme siniriyle beyne iletir.

Retinadaki çubuk hücreleri loş ışıkta siyah beyaz görmeyi, koni hücreleri ise aydınlıkta renkli ve keskin görmeyi sağlar.

Mercek, kaslar yardımıyla kalınlığını değiştirerek görüntüyü retinaya odaklar. Bu ayarlama olayına göz uyumu yani akomodasyon denir.

Kulak; dış, orta ve iç kulaktan oluşur. Ses dalgalarını algılayarak işitmeyi sağlar, ayrıca iç kulaktaki yapılar vücut dengesini denetler.

Dış kulaktan gelen ses dalgaları kulak zarını titreştirir. Orta kulaktaki üç küçük kemikçik titreşimi güçlendirerek iç kulağa iletir.

İç kulaktaki salyangoz içi sıvı doludur. Ses titreşimleri buradaki işitme reseptörlerini uyarır ve impuls işitme siniriyle beyne taşınır.

İç kulaktaki üç yarım daire kanalı içindeki sıvının hareketiyle başın konumunu algılar. Bu bilgi denge duyusunun oluşmasını sağlar.

Dil üzerindeki tat tomurcuklarında kimyasal reseptörler bulunur. Suda çözünen maddeler bu reseptörleri uyararak tatlı, tuzlu, ekşi ve acıyı algılatır.

Burun boşluğunun üst kısmındaki koku reseptörleri, havadaki uçucu ve suda çözünen moleküllerle uyarılır. Uyartı koku siniriyle beyne iletilir.

Deride farklı reseptörler bulunur. Bunlar dokunma, basınç, sıcak, soğuk ve ağrı gibi uyarıları alarak vücudun çevreyle ilişkisini sağlar.

Orta kulakta bulunan kemikçikler, ses titreşimlerini yükselterek iç kulağa iletir. Orta kulak, kulak zarı (timpanik zar) ile oval pencere arasında yer alır.

Kohleadaki bazilar zar (temel zar) homojen bir yapıda değildir. Oval pencereye yakın olan bazal kısım dar, kalın ve oldukça gergindir.

Miyopi, yakını net görüp uzağı net görememe kusurudur. Bu durumlarda uzaktan gelen paralel ışınlar retinanın üzerine değil, retinanın önüne odaklanır.

Miyopi, kırıcılığın fazla olması veya göz küresinin uzun olmasından kaynaklanır. Işınlar retinanın önünde odaklandığı için odak noktasının geriye (retina üzerine) ötelenmesi gerekir.

Aydınlık ortamda, yüksek ışık şiddeti nedeniyle çomak hücrelerindeki rhodopsin pigmenti sürekli olarak ağarır (retinal ve opsin olarak ayrışmış durumdadır) ve duyarsızdır.

Retinanın yapısı: Retina, göz küresinin en iç tabakasıdır. Retina, ışığı algılayan fotoreseptör hücrelerini (koniler ve çubuklar) içerir.

Retinadan çıkan ganglion hücrelerinin aksonları (optik sinirler), optik kiyazmayı geçtikten sonra ara beynin talamus bölgesine ulaşır.

Kornea, gözün en ön kısmında yer alan ve ışığı kıran şeffaf bir yapıdır. Kornea, gözün en ön kısmını kaplayan, saydam ve damarsız bir dokudur.

Astigmatizma Nedir?: Astigmatizma, kornea veya merceğin düzensiz kavisli olması nedeniyle ortaya çıkan bir göz kusurudur.

Korneanın veya göz merceğinin yüzeyinin pürüzsüz küresel yapısını kaybederek düzensiz kavisler oluşturması durumuna astigmatizm denir.

Retina, göz küresinin en iç tabakasıdır ve görme sürecinin temelini oluşturan fotoreseptör hücrelerini barındırır.

Başımızı hareket ettirdiğimizde (örneğin yürürken, koşarken veya başımızı sağa sola sallarken) baktığımız nesnenin görüntüsünün retina üzerinde sabit kalması gerekir.

Deri, vücudun en büyük organıdır ve birçok önemli işlevi yerine getirir. Koruma: Deri, vücudu mekanik hasarlardan, kimyasal maddelerden, mikroorganizmalardan ve UV ışınlarından korur.

Yarım daire kanallarının her birinin tabanında ampulla adı verilen genişlemiş bir bölge vardır.

İris, gözün damar tabakasında yer alan, göze rengini veren ve düz kaslardan oluşan halka şeklinde bir yapıdır.

Duyu organları çalışırken ana odak süreç, yapı ve işlev ilişkisi kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.

Duyu organları sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.

Konuyu Uygulamada Pekiştir

Duyu organları için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. İnsan kulağının farklı frekanstaki (tonlardaki) sesleri ayırt edebilme mekanizması (yer teorisi / place theory) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

AKulağa gelen her ses frekansı sadece yarım daire kanallarındaki tüy hücreleri tarafından ayırt edilir.
BFarklı frekanslar kohleaya ulaşmadan önce östaki borusundaki hava moleküllerinin hızıyla sınıflandırılır.
CSesin frekansı arttıkça üzengi kemiğinin oval pencereye vurma şiddeti artar, bu durum tüm bazilar zarı eşit oranda titreştirir.
DYüksek frekanslı (tiz) sesler oval pencereye yakın dar ve gergin olan bazilar zar bölgesinde maksimum titreşim oluştururken; düşük frekanslı (bas) sesler kohleanın uç (apikal) kısmındaki geniş ve esnek bazilar zarı titreştirir.
EDüşük frekanslı (bas) sesler oval pencereye yakın olan bazilar zar bölgesini titreştirirken; yüksek frekanslı (tiz) sesler kohleanın ucundaki (helikotrema) bazilar zarı titreştirir.