Felsefe Tarihi

MS 2. yüzyıl - MS 15. yüzyıl felsefesi

YKS · AYT · AYT Felsefe

⚡ Hızlı Özet

Orta Çağ'da felsefenin temel sorunu, dini inanç ile akıl arasındaki ilişkiyi kurmak ve dini akılla temellendirmekti.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Orta Çağ'da felsefenin temel sorunu, dini inanç ile akıl arasındaki ilişkiyi kurmak ve dini akılla temellendirmekti.

Kilise babalarının geliştirdiği patristik dönem, Hristiyan inancını felsefeyle savunmayı ve sistemli hale getirmeyi amaçladı.

Augustinus'a göre anlamak için inanmak gerekir. İnanç ile akıl birbirini tamamlar ama inanç önceliklidir.

Orta Çağ'ın olgun döneminde skolastik düşünce, dini öğretileri mantık ve akıl yürütmeyle temellendirmeye çalıştı.

Aquinas, Aristoteles mantığını kullanarak Tanrı'nın varlığını akılla kanıtlamaya çalıştı ve inanç ile aklı uzlaştırdı.

Kavramların gerçekten var olup olmadığı tartışıldı. Realistler tümelleri gerçek, nominalistler yalnızca ad sayar.

Farabi, İbn Sina ve İbn Rüşd, Yunan felsefesini İslam düşüncesiyle birleştirerek özgün eserler verdi ve Batı'yı etkiledi.

İkinci Öğretmen sayılan Farabi, mutluluğa götüren düzeni erdemli başkanın yönettiği erdemli şehir modeliyle açıkladı.

İbn Sina'ya göre varlıklar mümkün ve zorunlu diye ayrılır; her mümkün varlık, varlığını zorunlu varlık olan Tanrı'dan alır.

İbn Rüşd, felsefe ile dinin aynı hakikate farklı yollardan ulaştığını ileri sürerek aklın önemini vurguladı ve Batı'yı etkiledi.

Açıklamada gereksiz varlıkların çoğaltılmaması gerektiğini savunan tutumluluk ilkesi 'Ockham'ın usturası' olarak bilinir ve William Ockham ile özdeşleşmiştir.

Bu yönüyle İslam felsefesinin Batı'ya etkisinin başlıca örneklerindendir.

İbn Sina'ya göre insan aklı başlangıçta güç halindedir (heyulani akıl). Böylece bilgi, hem soyutlama hem de Faal Akıl'ın etkisiyle oluşur.

Plotinos'un düzeninde Bir'den taşan varlık, aşama aşama mükemmelliğini yitirir. Bu nedenle en alttaki basamak maddedir.

Yeni Platonculuk tinsel/idealist bir öğretidir; gerçekliğin özü maddi değil, en yüksek ilke olan Bir'dir.

İbn Haldun'a göre toplumsal dayanışma ve grup bilinci anlamına gelen asabiyet, devletlerin kurulmasını ve güçlenmesini sağlayan temel etkendir.

Summa Theologica, Duns Scotus'a değil Thomas Aquinas'a aittir; bu nedenle bu eşleştirme yanlıştır.

Maimonides bu geleneğin en önemli temsilcisidir.

İbn Sina'nın varlık ayrımında Tanrı, var olmak için başka hiçbir nedene muhtaç olmayan, özü gereği zorunlu olan Vacibü'l-Vücud'dur.

Patristik dönem (kilise babaları dönemi) felsefesinin doruk noktası Aziz Augustinus'tur. Aquinas, Anselmus, Ockham ve Scotus ise daha sonraki Skolastik döneme aittir.

Gazali'ye göre ateşin yakması gibi olaylarda gözlenen düzenli birliktelik, doğal bir zorunluluk değil, Tanrı'nın her seferinde âdeti üzere yarattığı bir sıralamadır.

Beşinci yolda Aquinas, bilinçten yoksun doğal nesnelerin bile sanki bir amaca yönelmiş gibi düzenli işlediğini gözlemler.

Sudur (taşma) öğretisi Plotinos'a aittir; bu eşleştirme doğrudur.

Gazali'nin filozoflara yönelttiği güçlü eleştiriler, Aristocu (Meşşai) felsefe geleneğinin özellikle Doğu İslam dünyasındaki etkisinin zayıflamasında önemli rol oynamıştır.

Duns Scotus, Aquinas'ın akıl-önceliğine karşı iradenin önceliğini savunan bir iradeci (volüntarist) çizgi geliştirir.

MS 2. yüzyıl - MS 15. yüzyıl felsefesi çalışırken ana odak kavram, kuram ve örnek ayrımı kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.

MS 2. yüzyıl - MS 15. yüzyıl felsefesi sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.

Konuyu Uygulamada Pekiştir

MS 2. yüzyıl - MS 15. yüzyıl felsefesi için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Augustinus'a göre insanın Tanrı hakkındaki bilgisi, dış dünyanın gözlemlenmesinden değil, ruhun kendi içine dönerek Tanrısal ışıkla aydınlanmasından doğar. Bu görüş aşağıdaki anlayışlardan hangisiyle en çok örtüşür?

AAklın hiçbir rol oynamadığı katı kuşkuculuk
BBilginin yalnızca duyusal deneyimle kazanıldığını ileri süren deneycilik
CHakikatin toplumsal uzlaşımla belirlendiğini öne süren görüş
Dİçe dönük aydınlanmayla hakikate ulaşıldığını savunan aydınlanma öğretisi
ETanrı bilgisinin doğa yasalarından türetildiği görüş