Temel Matematik

Köklü sayılar

KPSS · KPSS Matematik

⚡ Hızlı Özet

√10'un hangi iki tam sayı arasında olduğunu bulmak için tam karelere bak. 9 ile 16 arasında olduğundan 3 ile 4 arasındadır.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

√10'un hangi iki tam sayı arasında olduğunu bulmak için tam karelere bak. 9 ile 16 arasında olduğundan 3 ile 4 arasındadır.
Çarpımları B, toplamları A olan x ve y bulunduğunda (x, y'den büyükse) dışarıya √x - √y olarak çıkarılır.
√(A + 2√B) ifadesinde; çarpımları B'yi, toplamları A'yı veren x ve y sayıları bulunup dışarı √x + √y olarak çıkar.
6/√2 işleminde 6 ile 2 direkt bölünemez, ancak (6√2)/2 yapılarak 3√2 şeklinde doğru sonuç bulunur.
Paydada rasyonel eşlenik yaparken, büyük sayı önce yazılarak (√5 - √3 gibi) negatif işaret hatasından kaçınılır.
Kök içinde bir x sayısı (karekök x), karesi x olan pozitif gerçek sayıyı temsil eder. Sonuç asla negatif çıkmaz.
Kök derecesi çift (örneğin karekök, dördüncü kök) ise, kökün içi mutlaka sıfıra eşit veya sıfırdan büyük olmalıdır.
Kök derecesi tek (örneğin küpkök, beşinci kök) ise, kökün içi negatif, sıfır veya pozitif herhangi bir reel sayı olabilir.
Çift dereceli kök içindeki bir ifade kök dışına çıkarken mutlaka mutlak değer içinde çıkar, işareti güvenceye alınır.
Tek dereceli kök içindeki bir ifade kök dışına çıkarken mutlak değere ihtiyaç duymaz, kendi işaretiyle çıkar.
Köklü sayılar aynı zamanda üslü sayıdır. n. dereceden kök içindeki x üzeri m, x üzeri (m bölü n) olarak yazılır.
Kök dereceleri eşitse, karekök x bölü karekök y işlemi büyük bir karekök içinde (x bölü y) olarak yazılabilir.
Kök dereceleri farklı olan sayıları çarpmak için önce kök derecelerinin EKOK'unda dereceler genişletilir (içinin üssü de genişletilerek).
Toplama veya çıkarma yapabilmek için hem kök derecesinin hem de kök içinin tamamen aynı olması zorunludur.
Kök dışındaki bir pozitif sayıyı kök içine almak için, o sayının kök derecesi kuvveti (karesi, küpü vs.) alınarak içeri yazılır.
Paydasında sadece karekök a olan kesrin paydası, pay ve paydası tekrar karekök a ile çarpılarak (genişletilerek) kökten kurtarılır.
Paydada (karekök a + karekök b) varsa, kesri bu ifadenin eşleniği olan (karekök a - karekök b) ile çarparak kökten kurtarırız.
İki eşlenik köklü ifadenin çarpımı iki kare farkıdır: (karekök a eksi karekök b) ile (karekök a artı karekök b)'nin çarpımı (a eksi b) dir.
Aralarında sayı olmayan iç içe köklerin dereceleri birbiriyle çarpılarak, ifade tek bir kök altında toplanır.
İç içe kökler arasında sayı varsa, bu sayılar en içteki köke kadar tek tek kök derecelerinin kuvvetini alarak sokulur.
Özel kuralda B'nin başında 2 yoksa, sayıyı 4 ile çarpıp bölerek veya uygun katsayıyı içeri/dışarı atarak mutlaka 2 çarpanını oluştur.
Kök içinde art arda sonsuz toplam şeklinde giden ardışık sayı çarpımlarında, sonuç daima o ardışık sayıların büyük olanına eşittir.
Kök içinde eksi ile devam eden ardışık iki sayı çarpımı sonsuz formüllerinde sonuç daima ardışık sayıların küçük olanına eşittir.
Kök derecesi n olan sonsuz çarpımlı köklerde pratik sonuç, kök derecesini 1 eksiltip (n-1) tek kök içine o sayıyı almaktır.
Kök derecesi n olan sonsuz bölme işlemlerinde sonuç, kök derecesini 1 artırarak (n+1) sayıyı o yeni kök derecesinde yazmaktır.
Köklü sayıları büyükten küçüğe sıralamak için, katsayıları kök içine alıp sadece köklerin içindeki değerlere bakmak en garanti yoldur.
Eksi işaretli bir katsayı kök içine sokulurken eksi dışarıda kalır, sadece sayının karesi içeri girer. Eksi içeri alınmaz.
Birden fazla çift dereceli kökün toplamı sıfıra eşitse, her bir kökün içi ayrı ayrı sıfır olmak zorundadır.
Bir köklü sayıyı parantez içine dağıtırken, kök dışı kök dışıyla, kök içi kök içiyle çarpılır.
Eşitliğin bir tarafında kök varsa, her iki tarafın karesi alınarak kökten kurtulunur; ancak bulunan kök daima ana denklemde denenmelidir (yalancı kök riski).
Kesrin hem payı hem paydası kök içindeyse, ortak kök işareti açıp kesir içindeki sayıları birbirine bölerek sadeleştirmek daha hızlıdır.
Küpkök içinde eksi 8 gibi bir sayı, dışarı doğrudan eksi 2 olarak çıkar. Tek dereceli kökler eksi işareti sorun etmez.
Kökün derecesi ve kök içindeki sayının üssü ortak bir sayıya bölünebilir, yani sadeleştirilebilir (ikisi de pozitife dönüştürülmüşse).
Kök derecesini bir sayıyla çarpıp genişletirken, mutlaka içerideki sayının üssünü de aynı sayıyla çarpmayı unutma.
Kareköklü sorularda (karekök a + karekök b) nin karesi formülünü (a + b + 2 karekök ab) ezbere bilmek çok zaman kazandırır.
√(x²) dışarı sadece x olarak değil, |x| olarak çıkar. x negatifse -x olarak dışarı yansır.
Lise müfredatında genellikle sadece kareköklü ifadelerin eşleniği (iki kare farkı) üzerinden payda rasyonel yapma işlemleri sorulur.
Birden yirmiye kadar olan sayıların karelerini (121, 144, 169, 196, 225, 256, 289 vb.) ezbere bilmek köklü sayılarda çok hız kazandırır.
Kök a eşittir kök b denklemi varsa, direkt içlerindeki a ile b'yi birbirine eşitleyerek yoluna devam edebilirsin.
Çift dereceli köklü bir bölme işleminde, paydada veya paydaki sayı eksi ise o işlem tanımsızdır, reel sayı belirtmez.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Köklü sayılar için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. (√10)² eksi (√6)² işleminin sonucu kaçtır?

  • A16
  • B√4
  • C2
  • D8
  • E4

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Bir su deposuna üç gün boyunca su eklenmiştir. Depoya birinci gün √12 litre, ikinci gün √27 litre ve üçüncü gün √75 litre su ilave edilmiştir. Buna göre, başlangıçta boş olan bu depoya üç günde eklenen toplam su miktarının litre cinsinden değeri hangi iki ardışık tam sayı arasındadır?

  • A14 ile 15
  • B15 ile 16
  • C16 ile 17
  • D17 ile 18
  • E18 ile 19

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. (√5)² + √9 işleminin sonucu kaçtır?

  • A8
  • B5√9
  • C14
  • D√14
  • E2

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. √98 - √50 işleminin sonucu nedir?

  • A√48
  • B2√2
  • C12√2
  • D2√4
  • E3√2

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. √128 ifadesi sadeleştirilirse sonuç nedir?

  • A2 √32
  • B4 √8
  • C8 √2
  • D8 √4
  • E16 √2

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Köklü sayılar sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
App Store & Play Store'da 4.8/5 puan

iPhone, iPad ve Android’de yayında