Dil Bilgisi

Cümle türleri

LGS · LGS Türkçe

⚡ Hızlı Özet

Metinde anlatılanlar, geçmişteki aile yaşamıyla günümüz aile yaşamının karşılaştırılmasıdır.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Metinde anlatılanlar, geçmişteki aile yaşamıyla günümüz aile yaşamının karşılaştırılmasıdır.
* Bu metinde yazar, çocukluğunda dedesiyle yaşadığı bir olayı ayrıntılarıyla anlatmaktadır.
Cümleler yükleminin yerine göre kurallı ve devrik olarak ayrılır. Yüklemi sonda bulunmayan cümlelere devrik cümle denir.
Gezi yazılarında yazar, gezip gördüğü yerleri hem betimleyici ifadelerle hem de kişisel gözlemlerini katarak anlatır.
Yüklemi isim soylu bir sözcük olan cümleler isim cümlesidir. Bu cümlenin yüklemi 'işleriydi' isim soylu olduğu için cümle isim cümlesidir.
Yargının gerçekleştiğini bildiren cümleler olumludur. 'aldım' yüklemi olumsuzluk eki almadığından cümle olumlu bir anlam taşır.
Basit cümle tek yargı bildirir ve yan cümlecik içermez. 'Sen gelince' yan cümleciği bulunan cümle birleşik olduğu için basit değildir.
Yargıları bağlaçla birbirine bağlayan cümleler bağlıdır. 'ama' bağlacı iki yargıyı birbirine bağladığı için bu cümle bağlı cümledir.
Tek yargısı olan, yan cümlecik içermeyen cümleler basittir. Bu cümlede yalnızca tek bir yargı bulunduğu için cümle yapı bakımından basittir.
Yargıları bağlaçla birbirine bağlayan cümleler bağlıdır. 'çünkü' bağlacı iki yargıyı birbirine bağladığı için bu cümle bağlı cümledir.
Yüklemi isim soylu bir sözcük olan cümleye isim cümlesi denir. 'temiz' sözcüğü isim soylu olup yüklem görevindedir, bu yüzden ilgili cümle isim cümlesidir.
Soru anlamı taşıyan cümleler soru cümlesidir. 'anlatır mısın?' ifadesindeki 'mı' soru edatı cümleye soru anlamı kattığı için bu cümle soru cümlesidir.
Sevinç, hayranlık ve şaşkınlık gibi duyguları güçlü biçimde anlatan cümleler ünlemdir. 'Vay canına, ne muhteşem bir gol attı böyle!' cümlesi hayranlık bildirdiği için ünlemdir.
Cümleler yükleminin türüne göre fiil cümlesi ve isim cümlesi olmak üzere ikiye ayrılır.
Yargının gerçekleştiğini bildiren cümleler olumludur. 'tamamladı' yüklemi olumsuzluk eki almadığı için cümle olumlu bir anlam taşır.
Bu metin, insanları bir arada tutan unsurlar üzerine yazarın kişisel görüşlerini ortaya koymaktadır.
Yüklemi sonda olmayan cümleler devriktir. 'Yükseldi güneş yavaş yavaş ufuktan.' cümlesinde yüklem başta bulunduğu için cümle devriktir.
Metin, sevgi, korku ve alışkanlık gibi kavramlar arasında bir karşılaştırma yaparak yazarın öznel görüşünü ortaya koymaktadır.
İçinde soru anlamı bulunan cümleler soru cümlesidir. 'nereden' soru sözcüğü cümleye soru anlamı kattığı için bu cümle soru cümlesidir.
* Bu metin, şiirin geçmişten günümüze toplumdaki rolünü ve bireyin hayatındaki önemini yazarın öznel gözlemleriyle aktarmaktadır.
Cümleler yükleminin yerine göre sınıflandırıldığında yüklemi sonda bulunan cümlelere kurallı (düz) cümle denir.
Soru anlamı taşıyan cümleler soru cümlesidir. 'nereye' soru sözcüğü cümleye soru anlamı kattığı için bu cümle soru cümlesidir.
Yargıları bağlaçla birbirine bağlayan cümleler bağlıdır. 'çünkü' bağlacı iki yargıyı birbirine bağladığı için bu cümle bağlı cümledir.
Bu cümlede 'Havalar ısınınca' zaman yan cümleciği bulunur; bu yüzden cümle yapısına göre birleşiktir.
Sıralı cümle, virgülle bağlanmış birden çok yargıdan oluşur. 'Yağmur yağınca' yan cümleciği bulunan cümle birleşik olduğu için sıralı cümle değildir.
Yapısına göre cümleler içinde, yargıları bağlaçlarla birbirine bağlanan cümleye bağlı cümle denir.
Bir konuda bilgi almak amacıyla kurulan, soru anlamı taşıyan cümlelere soru cümlesi denir.
Sevinç, korku, şaşkınlık gibi duyguları güçlü biçimde anlatan cümlelere ünlem cümlesi denir.
İçinde temel cümlenin yanında bir yan cümlecik bulunduran cümleler birleşiktir. 'Söz verdiğin' sıfat-fiil öbeği yan cümlecik oluşturduğu için bu cümle birleşiktir.
Yerine göre cümleler kurallı ve devrik olmak üzere ikiye ayrılır. Bu cümlede yüklem olan 'Uçup gitti' başta yer aldığı için cümle devriktir.
Yargısı gerçekleşmeyen cümleler olumsuzdur. 'gelmedi' sözcüğündeki olumsuzluk eki cümleye olumsuz bir anlam kazandırmıştır.
Yargıları bağlaçla birbirine bağlayan cümleler bağlıdır. 'fakat' bağlacı iki yargıyı birbirine bağladığı için bu cümle bağlı cümledir.
Yüklemin türüne göre yapılan sınıflandırmada yüklemi isim soylu sözcükten oluşan cümleye isim cümlesi denir.
Cümleler yükleminin yerine göre kurallı (düz) cümle ve devrik cümle olmak üzere ikiye ayrılır.
Öncelikle sigaranın zararları, Dünya Sağlık Örgütü'nün verileri ve uzman görüşleriyle desteklenerek okuyucuya aktarılmıştır.
Yargısı gerçekleşmeyen cümleler olumsuzdur. 'bulamadım' sözcüğündeki olumsuzluk anlamı cümleye olumsuz bir yargı katmıştır.
Yüklemi isim soylu olan cümle isim cümlesidir. 'gül' sözcüğü isim soylu bir yüklem olduğu için bu cümle fiil cümlesi değil, isim cümlesidir.
Sevinç ve coşku gibi duyguları güçlü biçimde anlatan cümleler ünlemdir. 'Yaşasın,... sınavı kazandık!' cümlesi güçlü bir sevinç bildirdiği için ünlemdir.
Yüklemi sonda olan cümleler kurallıdır. 'oynuyordu' yüklemi cümlenin sonunda bulunduğu için bu cümle kurallıdır; diğerlerinde yüklem sonda değildir.
* Bu metinde yazar, şiirin toplumdaki rolünün geçmişten bugüne nasıl değiştiğini anlatıyor.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Cümle türleri için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. İnsanlar hayatları boyunca farklı duyguların etkisi altında yaşarlar. Korku, onları tehlikelerden koruyabilir ama aynı zamanda kısıtlayıcı ve baskılayıcıdır. Zorbalık, kısa sürede insanları itaat etmeye yöneltebilir; ancak uzun vadede kin, öfke ve yabancılaşma doğurur. Alışkanlıklar, bireylerin yaşamına düzen katar; fakat zamanla sıradanlaşarak bağlayıcılığını yitirir. Buna karşın sevgi, hem bireysel hem de toplumsal ilişkilerde sürekliliği sağlayan en değerli duygudur. İnsan sevgi ile hareket ettiğinde karşısındakini bir tehdit olarak görmez, aksine onunla işbirliği yapmaya eğilimli olur. Bu yüzden sevgi, insanların bir arada yaşamasını en güçlü şekilde sağlayan değerdir. Bu metin hangi yazı türü içinde değerlendirilebilir?

  • AAnı
  • BMakale
  • CDeneme
  • DSohbet

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisi fiil cümlesidir?

  • ABahçedeki güller bu yıl oldukça solgun.
  • BEn büyük hayalim iyi bir doktor olmak.
  • CSınıfın en çalışkan öğrencisi Deniz.
  • DYağmur bütün gece hiç durmadan yağdı.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisi devrik cümledir?

  • AGeldi mi acaba bizim misafirler?
  • BÇocuklar parkta neşeyle koşuyordu.
  • CAnnem bize sıcak bir çorba pişirdi.
  • DÖğretmen dersi büyük bir dikkatle anlattı.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisi kurallı (düz) cümledir?

  • AYolcular sabah erkenden yola çıktı.
  • BKoştu çocuk soluk soluğa eve doğru.
  • CGüzeldi o akşam gökyüzü sımsıcak.
  • DSever misin sen de böyle yağmuru?

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisi basit cümledir?

  • ASen gelince bütün üzüntüm dağıldı.
  • BKuşlar gökyüzünde usulca süzülüyordu.
  • CÖdevini bitirdi ve dışarı çıktı.
  • DDüzenli çalışırsan başarılı olursun.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Cümle türleri sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
App Store & Play Store'da 4.8/5 puan

iPhone, iPad ve Android’de yayında