Dönemler

İslamiyet öncesi ve geçiş dönemi

YKS · AYT · AYT Türk Dili ve Edebiyatı

⚡ Hızlı Özet

İslamiyet öncesi sözlü edebiyatta ozan, kam ve baksılar kopuz eşliğinde koşuk, sagu ve destan söyler; sav ise atasözüdür.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

İslamiyet öncesi sözlü edebiyatta ozan, kam ve baksılar kopuz eşliğinde koşuk, sagu ve destan söyler; sav ise atasözüdür.

Aşk, doğa ve yiğitlik konularını işleyen koşuk, av törenlerinde söylenir ve halk edebiyatındaki koşmanın atası sayılır.

Ölen kişinin ardından yuğ adı verilen yas töreninde söylenen sagu, divan edebiyatındaki mersiyenin ve halk ağıtının kaynağıdır.

Sekizinci yüzyıldan kalan Göktürk yazıtları Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk adına dikilmiş, Türk adının geçtiği ilk yazılı belgedir.

Uygurlardan kalan Sekiz Yükmek ve Altun Yaruk gibi metinler, Mani ve Budizm inançlarının etkisiyle yazılmış dini eserlerdir.

Yusuf Has Hacib'in 1069-1070'te yazdığı Kutadgu Bilig, aruz ölçüsüyle kaleme alınmış, mutlu olma bilgisini anlatan bir siyasetnamedir.

Kaşgarlı Mahmut'un yazdığı eser, Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla hazırlanmış bir sözlük ve Türk kültürü ansiklopedisidir.

Edip Ahmet Yükneki'nin yazdığı Atabetü'l-Hakayık, ahlak ve din konularında öğüt veren didaktik bir geçiş dönemi eseridir.

Ahmet Yesevi'nin hece ölçüsüyle yazdığı hikmet adlı şiirlerini toplayan Divan-ı Hikmet, tasavvufu Türkler arasında yaymayı amaçlar.

On birinci yüzyıl eserleri, İslam kültürüyle Türk kültürünün kaynaştığı, hem hece hem aruzun görüldüğü geçiş döneminin ürünleridir.

Bozkurt Destanı, Göktürklerin köken efsanesini bir dişi kurt mitine bağlayan ünlü destandır.

Koşuklar, genellikle 7'li veya 8'li hece kalıplarıyla, sade bir dille söylenirdi.

Atabetü'l-Hakayık, bilginin önemi, cömertlik ve ahlak gibi konuları işleyen manzum didaktik bir eserdir.

Bozkurt Destanı, Göktürklerin soyunun kurtarıcı bir dişi kurttan türemesini konu edinen destandır.

Sekiz Yükmek (Sekiz Yığın), Budist ahlak esaslarını anlatan Uygur nesridir.

Yazılı borç, kiralama ve mülkiyet belgeleri Uygurların yerleşik hayata geçerek kurumsal yapılar kurduğunu gösterir.

Bozkurt Destanı, Göktürklerin soyunun kurttan türemesini konu edinen destandır.

Göç Destanı, Uygurların kutsal sayılan Yada Taşını vermeleri sonucu uğradıkları kıtlık nedeniyle yaptıkları göçü anlatır.

Kaşgarlı Mahmud'un çizdiği daire şeklindeki tarihi haritanın merkezinde o dönemki Türk dünyasının kalbi Balasagun yer alır.

Göç Destanı, kutsal kaya olan Yada Taşının verilmesinin ardından yaşanan kuraklık ve göçü anlatır.

Kutadgu Bilig, devlet yönetimi ve siyaset ahlakına dair öğütler içeren ilk siyasetnamedir.

Ögdülmiş karakteri, Kutadgu Bilig'de akıl ve zekayı simgeleyen vezir oğludur.

Yollug Tigin, Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarını taşa kazıyan ilk Türk yazarıdır.

Yollug Tigin, Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarının metnini taşa kazıyarak Türk edebiyatının ilk katibi olmuştur.

Kaşgarlı Mahmud, Türkistan steplerini gezerek Türk boylarının dillerini ve kültürlerini ilk elden derlemiştir.

İslamiyet öncesi ve geçiş dönemi çalışırken ana odak dönem, sanatçı, eser ve anlayış ilişkisi kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.

İslamiyet öncesi ve geçiş dönemi sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.

Konuyu Uygulamada Pekiştir

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız, ücretsiz başla.

1. İslamiyet öncesi Türk edebiyatında, av törenlerinde (sığır) ve şölenlerde kopuz eşliğinde söylenen lirik şiirlere ne ad verilir?