Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.
İki cümleyi birleştirirken anlatılmak istenen temel mesaj birleştirilmiş cümlenin yükleminde yer almalı, ikincil bilgiler yan cümle yapılmalıdır. → Temel yargı ile yan yargının yer değiştirmesi cümlenin odağını kaydırır.
Cümle birleştirme sorularında doğru seçenek, öncüllerde verilen tüm bilgileri kapsamak zorundadır. Metinde geçen bir detay eksik bırakılmışsa ya da metinde bulunmayan fazladan bir bilgi eklenmişse o seçenek elenmelidir.
Tamamlanacak veya birleştirilecek cümlelerde yer alan eylemlerin zaman ve kip ekleri arasında mantıksal bir sıra bulunmalıdır. Geçmişte yaşanmış bir olay aktarılırken çelişkili zaman kullanımı olan seçenekler elenmelidir.
Cümle tamamlama sorularında boşluğun öncesi ve sonrasındaki düşüncenin yönü dikkatle incelenmelidir. Düşüncenin akışını değiştiren oysa ve ancak veya destekleyen çünkü ve nitekim gibi bağlaçlar doğru seçeneğe ulaşmada belirleyici role sahiptir.
İki ayrı cümleyi tek bir cümle haline getirirken orijinal metinde yer almayan öznel yorumlar veya yeni sözcükler seçeneğe eklenemez. Verilen düşüncelerin eksiksiz ve yorum katılmadan aktarıldığı şık doğru cevaptır. → Asıl metindeki unsurları değiştirmek veya yorum katmak sık yapılan bir hatadır.
Verilen iki ayrı cümle arasında bir neden sonuç bağı varsa, birleştirilmiş cümlede bu bağ doğru yapılarla eksiksiz kurulmalıdır. → Nedene dayalı yargının sonuç ile yer değiştirmesi en yaygın çeldirici yöntemidir.
Türkçede yüklemden hemen önce gelen öge cümlenin en önemli vurgu noktasıdır. Cümle tamamlamada son bölüm doldurulurken paragrafın ana fikrini destekleyecek vurgulu ifadenin doğru yere yerleştirilmesine özen gösterilmelidir.
Karşın veya rağmen gibi edatlarla kurulan cümlelerde beklentinin aksi bir durumun gerçekleşmesi gerekir. Tamamlama yapılırken olumlu bir durumdan olumsuz bir sonuca ya da olumsuz bir durumdan olumlu bir sonuca geçiş yapıldığı doğrulanmalıdır.
Boş bırakılan yerin hemen öncesinde veya sonrasında yarım kalmış bir tamlama bulunabilir. Tamamlama yapılırken tamlayan ve tamlanan eklerinin uyumu kontrol edilerek anlatım bozukluğuna yol açan seçenekler doğrudan elenmelidir.
Cümle tamamlama sorularında boşluktan sonra gelen bu durum, bahsi geçen süreç gibi işaret ifadeleri boşluğa gelecek cümlenin konusunu gösterir. → Boşluk sonrasındaki referans kelimelerin hangi kavramı karşıladığını belirleyerek seçenekleri eleyebilirsiniz.
Doğrudan aktarılan bir söz veya tırnak içindeki ifade birleştirilirken sözün kime ait olduğu ve aktarım fiili bozulmadan dolaylı anlatıma dönüştürülmelidir. → Konuşan kişi ile aktarılan bilginin ögeleri birleştirme esnasında kaybolmamalıdır.
Öncül cümlelerde yer alan ihtimal dahilindedir veya kesin olarak gibi kiplik belirleyicileri birleştirilmiş cümlede anlam kaymasına uğratılamaz. → İhtimal bildiren bir yargı birleştirme sırasında kesinlik bildiren bir ifadeye dönüştürülemez.
İki cümlede anlatılan olaylar arasında zamansal bir sırasallık veya süreç varsa birleştirilmiş cümlede bu aşamalılık sırası bozulmamalıdır. → İlk gerçekleşen eylem birleştirilmiş cümlede mantıksal sırasını kaybetmemelidir.
Verilen öncül cümlelerdeki eylemlerin etken veya edilgen yapısı birleştirilmiş cümlede gereksiz yere değiştirilmemelidir. → Etken olarak verilen iki yargının birleşiminde yüklemin edilgen yapılması anlam vurgusunu bozabilir.
Paragrafın ilk cümlesi boş bırakılmışsa bu boşluğa kendinden öncesine gönderme yapan bağlayıcı ögeler içeren cümleler getirilemez. → İlk cümle genel bir giriş niteliğinde olmalı, nitekim veya bu yüzden gibi bağlaçlarla başlamamalıdır.
Öncül cümlelerden biri koşul anlamı taşıyorsa birleştirilmiş cümlede bu koşul ilişkisi mutlaka muhafaza edilmelidir. → Koşul bildiren bir yargının birleştirme sırasında neden veya amaç ifadesine dönüştürülmesi hatadır.
Cümle birleştirme sorularında öncüllerde yer alan en veya daha gibi karşılaştırma derecelendirmeleri seçenekte aynen korunmalıdır. Derecelendirmenin eksiltilmesi veya farklı bir ögeye aktarılması seçeneği eler. → Karşılaştırma bildiren sözcüklerin hedef ögesini kontrol edin.
Cümle birleştirme sorularında öncüllerde bulunan sadece, yalnızca, genellikle veya tamamen gibi kapsam belirten sözcükler birleşik cümlede aynen yer almalıdır. Bu sınırlayıcı ifadelerin çıkarılması cümlenin anlam alanını değiştirir. → Sınırlayıcı edat ve zarfların varlığını mutlaka denetleyin.
Cümle birleştirme sorularında öncüllerden mantıksal olarak çıkarılabilecek doğru bir yargı dahi olsa metinde açıkça geçmeyen bir bilgi cümleye eklenemez. Doğru seçenek mantıksal bir çıkarım değil, öncüllerin dolaysız aktarımıdır. → Metinde yazılı olmayan bilgileri doğru cevap saymayın.
Paragrafın ortasındaki bir boşluğu tamamlarken getirilecek cümle hem kendinden önceki cümlenin devamı hem de kendinden sonraki cümlenin zeminini oluşturmalıdır. Yalnızca tek bir tarafla sağlanan uyum metin bütünlüğü için yeterli değildir. → Boşluğun öncesi ve sonrası ile kurduğu iki yönlü bağı inceleyin.
Cümle tamamlama sorularında boşluk bir kavramın tanımını içeriyorsa tanımlanan terim ile açıklayıcı ögeler arasında mantıksal ve terimsel bir örtüşme bulunmalıdır. Tanımın özü ile uyuşmayan nitelikler içeren seçenekler elenir. → Kavram ile tanım ögelerinin birebir örtüşmesini arayın.
Arka arkaya gerçekleşen eylemleri içeren cümleler birleştirilirken zarf fiil ekleri kullanılıyorsa olayların kronolojik gerçekleşme sırası korunmalıdır. → Eylemlerin sırasını değiştiren zarf fiil kullanımı anlam akışını bozar.
Öncül cümlelerde bir ismi niteleyen sıfat birleştirilmiş cümlede bir eylemi niteleyen zarf haline getirilemez. → Sözcüklerin nitelediği ögenin değişmesi cümlede anlam kaymasına yol açar.
Paragrafın son cümlesindeki boşluğu tamamlarken metinde işlenen ana fikri özetleyen veya varılan genel sonucu belirten yargılar tercih edilmelidir. → Özetleyici bağlaçlar ve sonuç bildiren ifadeler son cümle için önemli ipuçlarıdır.
Metin içinde iki kısa çizgi veya iki virgül arasında bırakılan boşluklara kendinden önceki kavramı açıklayan ara söz veya ara cümle getirilmelidir. → Ara cümleler temel düşünceyi destekleyen açıklayıcı unsurlardır.
Boş bırakılan yerden hemen sonra oysa veya aksine gibi karşıtlık bağlaçları geliyorsa boşluğa getirilecek cümle ile devamı arasında tam zıtlık bulunmalıdır. → Düşüncenin olumlu veya olumsuz yönü bu bağlaçlarla aniden değişir.
Cümle tamamlama sorularında boşluğa getirilecek cümlenin öznesi ile takip eden cümlenin yüklemi arasında kişi ve çoğulluk uyumu aranmalıdır. → Özne çoğul insan olduğunda yüklem tekil veya çoğul olabilirken insan dışı varlıklarda yüklem tekil kalmalıdır.
Öncül cümlelerde kullanılan sözcükler birleştirilmiş cümlede eş anlamlılarıyla değiştirilse bile sözcüğün metindeki bağlamsal anlamı aynen aktarılmalıdır. → Kelimenin ilk akla gelen temel anlamı değil cümlede kazandığı mecaz veya yan anlam esas alınır.