Milli Mücadele Dönemi

20. Yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti ve dünya

YKS · AYT · AYT Tarih-2

Bu konu başka derslerde de var: AYT Tarih-1

⚡ Hızlı Özet

1908 yılında İkinci Meşrutiyet ilan edildiği sırada yaşanan iç siyasi karışıklıklardan yararlanan Bulgaristan bağımsızlığını ilan etmiş, Avusturya-Macaristan Bosna-Hersek'i ilhak etmiş ve Yunanistan Girit'i ele geçirmiştir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

1908 yılında İkinci Meşrutiyet ilan edildiği sırada yaşanan iç siyasi karışıklıklardan yararlanan Bulgaristan bağımsızlığını ilan etmiş, Avusturya-Macaristan Bosna-Hersek'i ilhak etmiş ve Yunanistan Girit'i ele geçirmiştir.
Birinci Balkan Savaşı'nı bitiren 1913 Londra Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin batı sınırı Midye-Enez hattı olarak çekilmiştir. → Bu hat ile Edirne ve Kırklareli dâhil Doğu Trakya toprakları geçici olarak kaybedilmiştir.
Akdeniz'de İngiliz donanmasından kaçıp Osmanlı Devleti'ne sığınan Goben ve Breslau adlı Alman zırhlılarının Yavuz ve Midilli adlarıyla Rus limanlarını bombalaması Osmanlı Devleti'nin savaşa resmen girmesine neden olmuştur.
Çanakkale Deniz Savaşları sırasında Boğaz savunmasını başarıyla yöneterek müttefik donanmasının geçişini engelleyen Cevat Paşa, 18 Mart Kahramanı unvanıyla anılmaktadır.
İkinci Meşrutiyet Dönemi'nde kurulan Osmanlı Ahrar Fırkası, Türk siyasi tarihinde İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne karşı örgütlenen ilk muhalefet partisidir.
Yunanistan, 1917 yılında İtilaf Devletleri safına katılarak Birinci Dünya Savaşı'na en son dâhil olan İtilaf devleti olmuştur.
Mustafa Kemal Paşa, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Suriye Cephesi'nde Katma Savaşı'nı kazanarak İngiliz birliklerini durdurmuş ve bugünkü Türkiye sınırlarının güney hattını korumuştur.
Birinci Dünya Savaşı, Avusturya-Macaristan Veliahtı Franz Ferdinand'ın Saraybosna'da bir Sırp milliyetçisi tarafından suikast sonucu öldürülmesiyle patlak vermiştir.
Birinci Dünya Savaşı sırasında İtilaf Devletleri arasında imzalanan gizli Petrograd Protokolü ile Boğazlara ek olarak Doğu Anadolu toprakları da Çarlık Rusyası'na vaat edilmiştir.
Osmanlı Devleti, İtalya ile imzaladığı Uşi Antlaşması ile Kuzey Afrika'daki son toprak parçası olan Trablusgarp ve Bingazi'yi kaybetmiştir. → Mustafa Kemal Paşa bu savaşa Gazeteci Şerif takma adıyla katılmış ve ilk askerî başarısını Derne ile Tobruk'ta kazanmıştır.
Otuz Bir Mart Vakası, Osmanlı tarihinde mevcut meşrutiyet rejimini değiştirmeye yönelik çıkarılan ilk irticai nitelikli isyandır. → İsyanı Selanik'ten gelen ve kurmay başkanlığını Mustafa Kemal'in yaptığı Hareket Ordusu bastırmıştır.
Birinci Balkan Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin Balkanlar ile kara bağlantısının kesilmesi üzerine Arnavutluk bağımsızlığını ilan etmiştir. → Arnavutluk, Osmanlı Devleti'nden ayrılan son Balkan devletidir.
Birinci Balkan Savaşı sonunda Bulgaristan'ın en büyük payı almasına tepki gösteren Sırbistan, Yunanistan ve Karadağ birleşerek Bulgaristan'a saldırmıştır. → Birinci Balkan Savaşı'nda yer almayan Romanya sadece İkinci Balkan Savaşı'na katılmıştır.
Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'nda açtığı Kafkas Cephesi askerî açıdan başarısızlıkla sonuçlansa da diplomatik yoldan toprak kazanılan tek cephedir. → Rusya'da çıkan ihtilal sonrası imzalanan Brest Litovsk Antlaşması ile Kars, Ardahan ve Batum geri alınmıştır.
Çanakkale Cephesi, İtilaf Devletleri'nin yardım götüremediği Çarlık Rusyası'nda Bolşevik İhtilali'nin çıkmasında ve Birinci Dünya Savaşı'nın süresinin uzamasında etkili olmuştur. → Mustafa Kemal Paşa bu cephedeki başarılarıyla Anafartalar Kahramanı olarak tanınmıştır.
Osmanlı ordusu, Irak Cephesi'nde Halil Paşa komutasında İngiliz birliklerini Kutülamare'de kuşatarak General Townshend dâhil büyük bir askerî birliği esir almıştır. → Irak Cephesi Osmanlı Devleti'nin taarruz değil savunma cephesidir.
Osmanlı Devleti'nin kutsal toprakları korumak amacıyla İngilizler ve isyancı Araplarla mücadele ettiği Hicaz Yemen Cephesi'nde Medine Müdafii Fahreddin Paşa büyük bir direnç göstermiştir. → Çöl Kaplanı lakabıyla bilinen Fahreddin Paşa, Mondros Mütarekesi imzalanmasına rağmen Medine'yi teslim etmeyerek savunmayı sürdürmüştür.
Birinci Balkan Savaşı sırasında İttihat ve Terakki Cemiyeti tarafından gerçekleştirilen Babıali Baskını, Osmanlı tarihindeki ilk askerî darbedir. → Bu olay bir rejim değişikliği değil, sadece hükûmet değişikliğidir.
İngiltere ve Rusya arasında 1908 yılında gerçekleşen Reval Görüşmeleri'nde Osmanlı topraklarının paylaşılması kararı üzerine İttihatçılar baskıyı artırmış ve İkinci Meşrutiyet'in ilanı hızlanmıştır.
Mustafa Kemal Paşa, Harp Akademisinden mezun olduktan sonra ilk görev yeri olan Şam'daki 5. Ordu'ya atanmış ve burada Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'ni kurmuştur.
Birinci Balkan Savaşı sırasında Hamidiye kruvazörü ile Ege Denizi'nde Yunan donanmasına karşı üstün başarılar gösteren Rauf Orbay, Hamidiye Kahramanı unvanını almıştır.
Osmanlı Devleti'nin Almanya'nın isteği üzerine açtığı taarruz cephesi olan Kanal Cephesi, İngiltere'nin Süveyş Kanalı üzerinden sömürgelerine ulaşmasını engellemek amacıyla açılmıştır.
Kafkas Cephesi'nde Ermeni çetelerinin Ruslarla iş birliği yapması üzerine Osmanlı Devleti 1915 yılında Sevk ve İskân Kanunu'nu çıkararak bölgedeki Ermenileri Suriye ve Lübnan'a zorunlu göç ettirmiştir.
Bolşevik İhtilali sonrasında Birinci Dünya Savaşı'ndan çekilen Rusya ile imzalanan Brest Litovsk Antlaşması ile Kars, Ardahan ve Batum Osmanlı Devleti'ne geri verilmiştir.
Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere ve Fransa arasında gizlice imzalanan Sykes Picot Antlaşması, Orta Doğu topraklarının İtilaf Devletleri arasında paylaşılmasını öngörür. → Rusya'da gerçekleşen Bolşevik İhtilali sonrası gizli antlaşmalar dünyaya ifşa edilmiştir.
ABD Başkanı Wilson tarafından yayınlanan ilkelerde Osmanlı Devleti'nde Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere kesin egemenlik hakkı tanınacağı ifade edilmiştir. → Bu madde Millî Mücadele'nin uluslararası hukuki dayanağını oluşturmuştur.
Birinci Dünya Savaşı'nda İttifak Devletleri bloğunda yer alan Bulgaristan'ın savaştan çekilmesiyle Osmanlı Devleti ile Almanya arasındaki kara bağlantısı kopmuştur.
İngiltere ile Mekke Emiri Şerif Hüseyin arasında imzalanan MacMahon Antlaşması ile Araplara bağımsızlık vaat edilerek Osmanlı Devleti'ne karşı ayaklanmaları sağlanmıştır.
Mustafa Kemal Paşa, Trablusgarp Savaşı'na Gazeteci Şerif takma adıyla katılarak Derne ve Tobruk bölgelerinde yerli halkı İtalyanlara karşı örgütlemiştir.
1909 yılında yapılan Kanun-ı Esasi değişiklikleriyle padişahın meclisi kapatma yetkisi sınırlandırılmış ve hükümet padişah yerine Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu hale getirilmiştir.
İkinci Balkan Savaşı sırasında Balkan devletlerinin kendi arasında savaşmasından yararlanan Osmanlı Devleti, Enver Paşa komutasında Edirne ve Kırklareli'ni Bulgaristan'dan geri almıştır.
Birinci Dünya Savaşı sırasında imzalanan gizli antlaşmalardan Saint Jean de Maurienne Antlaşması ile İzmir ve çevresi İtalya'ya vaat edilmiştir.
Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'nda kendi sınırları dışında müttefiklerine yardım etmek amacıyla savaştığı cepheler Galiçya, Makedonya ve Romanya cepheleridir.
İngiltere Dışişleri Bakanı Balfour tarafından 1917 yılında yayımlanan deklarasyon ile Filistin topraklarında bir Yahudi devletinin kurulması uluslararası alanda ilk kez desteklenmiştir.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

20. Yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti ve dünya için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız, ücretsiz başla.

1. Milli Mücadele Dönemi'nde kurulan yararlı cemiyetlerin büyük çoğunluğu kuruldukları bölgenin Türklüğünü savunmak ve bölgesel işgallere karşı koymak amacıyla faaliyet göstermiştir. Ancak Dr. Esat Işık tarafından kurulan Milli Kongre Cemiyeti, diğer cemiyetlerden farklı çalışma usulleri benimsemiştir. Buna göre Milli Kongre Cemiyeti'ni diğer yararlı cemiyetlerden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  • ASilahlı direniş birlikleri kurarak doğrudan cephede savaşması
  • BAmasya Genelgesi kararlarını uygulamak amacıyla kurulması
  • Cİşgallere karşı TBMM Hükûmeti'nden doğrudan maddi destek alması
  • DYayın yoluyla ulusal ve uluslararası alanda propaganda yapması
  • EDoğu vilayetlerinin Ermenilere verilmesini engellemeyi amaçlaması

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Sakarya Meydan Muharebesi'nin Türk ordusunun zaferiyle sonuçlanması üzerine 13 Ekim 1921 tarihinde TBMM Hükûmeti ile Sovyet denetimindeki Kafkas Cumhuriyetleri (Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan) arasında Kars Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşmanın Milli Mücadele dönemi açısından en önemli diplomatik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  • ATürkiye'nin doğu sınırının kesinleşmesi
  • BErmeni sorununun uluslararası alanda tamamen bitmesi
  • CSovyetler Birliği'nin Sevr Antlaşması'nı tanıması
  • DBoğazların komisyon yönetimine bırakılması
  • EBatum'un Gürcistan'a ait olduğunun ilk kez kabul edilmesi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Büyük Taarruz'un ardından Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalanmış ve barış konferansı için İsmet Paşa başkanlığındaki Türk heyeti Lozan'a gönderilmiştir. TBMM Hükûmeti, konferansa katılan heyetten çeşitli konularda uzlaşma aranabileceğini ancak iki temel konuda kesinlikle taviz verilmemesini istemiştir. TBMM Hükûmeti'nin Lozan Barış Konferansı'na giden heyete kırmızı çizgi olarak bildirdiği ve taviz verilmesini kesinlikle yasakladığı bu iki konu aşağıdakilerden hangisidir?

  • ABoğazlar idaresi ve Musul sorunu
  • BAzınlık hakları ve borçların ödenmesi
  • CKapitülasyonlar ve Ermeni yurdu talebi
  • DHatay sınırı ve Patrikhane'nin durumu
  • ENüfus mübadelesi ve savaş tazminatı

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. II. Meşrutiyet'in ilan edildiği 1908 yılında yaşanan iç siyasi belirsizlik ve kargaşa ortamından yararlanan çevre devletler, Osmanlı toprağı sayılan veya Osmanlı egemenliğindeki bölgelere yönelik emellerini fiiliyata geçirmişlerdir. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemde Osmanlı Devleti'nin yaşadığı toprak ve egemenlik kayıplarından biri değildir?

  • ABulgaristan'ın bağımsızlığını ilan etmesi
  • BAvusturya-Macaristan'ın Bosna-Hersek'i ilhak ettiğini açıklaması
  • Cİtalya'nın On İki Ada'yı resmen kendi topraklarına katması
  • DGirit Rumlarının adayı Yunanistan'a bağlama kararı alması
  • EDoğu Rumeli'nin hukuki bağının kesilerek Bulgaristan'a katılması

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. II. Balkan Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti ile Bulgaristan arasında 29 Eylül 1913 tarihinde imzalanan İstanbul Antlaşması, Doğu Trakya'nın Osmanlı egemenliğinde kalmasını hukuken tescillemiştir. Bu antlaşmada yer alan hükümler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  • AEdirne, Kırklareli ve Dimetoka Osmanlı Devleti'ne bırakılmıştır.
  • BBulgaristan'da kalan Türklerin mülkiyet hakları koruma altına alınmıştır.
  • CMeriç Nehri iki devlet arasında esas sınır olarak kabul edilmiştir.
  • DBölgedeki Türk azınlığın müftülerini seçme hakkı tanınmıştır.
  • EEge Adaları'nın silahsızlandırılması şartıyla Bulgaristan'a devri öngörülmüştür.

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

20. Yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti ve dünya sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et. Ücretsiz başla. 10. soruda bırakmak istemeyeceksin. Her gün 10 soru bizden. Sınırsız çalışmak için talebini aç ya da PRO ol.

Ücretsiz başlaReklamsız
App Store'da 4,8/5 · 15 değerlendirme

iPhone, iPad ve Android’de yayında