Osmanlı

Değişen dünya dengeleri karşısında Osmanlı

YKS · AYT · AYT Tarih-2

Bu konu başka derslerde de var: AYT Tarih-1

⚡ Hızlı Özet

II. Viyana bozgunu sonrası imzalanan Karlofça, Osmanlı'nın ilk kez büyük toprak kaybettiği antlaşmadır. Duraklamadan gerilemeye geçişin miladıdır.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

II. Viyana bozgunu sonrası imzalanan Karlofça, Osmanlı'nın ilk kez büyük toprak kaybettiği antlaşmadır. Duraklamadan gerilemeye geçişin miladıdır.

Avusturya ve Venedik ile imzalandı. Osmanlı Mora'yı geri aldı ama Belgrad ve Banat'ı kaybetti. Ardından Lale Devri başladı.

Pasarofça sonrası açılan barış ve yenilik dönemidir. İlk matbaa açıldı, Batı'ya elçiler gönderildi, Patrona Halil İsyanı ile son buldu.

Rusya ile imzalanan bu ağır antlaşmayla Kırım'a bağımsızlık verildi, Rusya Ortodokslar üzerinde koruyuculuk hakkı elde etti.

Küçük Kaynarca'yla bağımsız yapılan Kırım, 1783'te Rusya tarafından ilhak edildi. Bu, Müslüman bir toprağın kaybedilmesiyle büyük tepki çekti.

Gerileme döneminde önce askeri alanda Batı örnek alındı. III. Selim Nizam-ı Cedid ordusunu kurarak köklü ıslahatları başlattı.

Güçten düşen Osmanlı, varlığını sürdürmek için Avrupalı devletler arasındaki rekabetten yararlanan denge politikası izlemeye başladı.

Avrupa devletlerinin Osmanlı topraklarını paylaşma ve Hıristiyan azınlıkları kullanma politikası Şark (Doğu) Meselesi olarak adlandırıldı.

Gerileme döneminde disiplini bozulan Yeniçeriler ıslahatlara direndi, isyanlar çıkardı; ordu savaş kabiliyetini büyük ölçüde yitirdi.

Rusya, Osmanlı aleyhine genişleyerek Karadeniz ve Boğazlar üzerinden sıcak denizlere inmeyi hedefledi; bu birçok Osmanlı-Rus savaşına yol açtı.

Selim'in yalnızca yeni ordusunu değil, askeri, mali, idari ve diplomatik alanlardaki bütün yenilik programını kapsayan girişimlerine genel olarak Nizam-ı Cedit (Yeni Düzen) denir.

Karlofça Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin masa başında ilk kez büyük çapta toprak kaybettiği belgedir; bu tarihten sonra Osmanlı savunmaya çekilmiş ve Gerileme Dönemi başlamıştır.

Aydınlanma Çağı'nda Voltaire, Montesquieu, Rousseau gibi düşünürler akıl, özgürlük ve doğal haklar üzerinde durmuştur.

Humbaracı Ahmet Paşa, humbaracı ocağı için subay yetiştirmek amacıyla Kara Mühendishanesi'ni (Hendesehane) açmıştır.

Selim, 1795'te kara ordusuna teknik subay yetiştirmek amacıyla Mühendishane-i Berri Hümayun'u açmıştır.

Selim, Yeniçeri Ocağı'nın yanına Avrupa tarzında talim gören Nizam-ı Cedit ordusunu kurmuştur.

yüzyılda Osmanlı toprak kayıpları ağırlıklı olarak kuzeyde Rusya, batıda Avusturya lehine gerçekleşmiştir.

Rönesans, Avrupa'da edebiyat, sanat ve bilim alanında yaşanan yeniden doğuş hareketidir; skolastik düşüncenin yerini akıl, deney ve gözlem almış, özgür düşünce gelişmiştir.

Coğrafi Keşifler ve ticaret yollarının Osmanlı topraklarından uzaklaşması dış kaynaklı bir nedendir.

1798'de Napolyon Bonapart Mısır'ı işgal etmiştir.

Osmanlı yenilikleri genellikle askeri alanla sınırlı kalmış, Avrupa'daki gibi bilimi ve düşünceyi bütünüyle dönüştüren yaygın bir zihniyet değişimine yol açmamıştır.

Merkantilizm, bir ülkenin zenginliğini sahip olduğu altın-gümüş miktarına bağlayan; ihracatı artırıp ithalatı azaltarak ülkeye değerli maden çekmeyi amaçlayan ekonomik görüştür.

Osmanlı, Avrupa karşısında alınan yenilgilerin sebebini öncelikle ordunun geriliğinde gördüğü için ıslahatlarda en çok askeri alana ağırlık vermiştir.

Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi Paris'e elçi gönderilmiş, dönüşünde yazdığı sefaretnamede Fransa'nın kurumlarını, sanayisini ve bilim hayatını anlatmıştır.

Güç kaybeden Osmanlı, varlığını korumak için Avrupa devletleri arasındaki çıkar çatışmalarından yararlanan denge politikasına yönelmiştir.

Değişen dünya dengeleri karşısında Osmanlı çalışırken ana odak kronoloji, neden-sonuç ve dönem bilgisi kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.

Konuyu Uygulamada Pekiştir

Değişen dünya dengeleri karşısında Osmanlı için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız, ücretsiz başla.

1. XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında uzun süren savaşlar neticesinde 1639 yılında imzalanan ve günümüz Türkiye-İran sınırının temelini büyük ölçüde belirleyen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

AFerhat Paşa Antlaşması
BNasuh Paşa Antlaşması
CKasr-ı Şirin Antlaşması
DSerav Antlaşması
EAmasya Antlaşması