Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.
Gedik Ahmet Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Kırım'ı fethetmesiyle Karadeniz kesin olarak bir Türk gölü haline gelmiştir. → Bu fetih sayesinde Kuzey ticaret yolu güvence altına alınmış ve Cenevizlilerin Karadeniz'deki varlığı sona ermiştir.
İkinci Bayezid Dönemi'nde taht kavgasıyla başlayan Cem Sultan Sorunu, Avrupalı devletlerin ve Papalığın müdahalesiyle uluslararası bir soruna dönüşmüştür. → Bu gelişme Osmanlı Devleti'nin Batı yönündeki fetih hareketlerinin bir süre duraksamasına neden olmuştur.
1514 yılında Safevi Devleti ile yapılan Çaldıran Savaşı zaferle sonuçlanarak Doğu Anadolu ve Doğu Ticaret Yolu güvenlik altına alınmıştır. → Bu zaferle Safevi Devleti'nin Anadolu üzerindeki siyasi baskısı ve Şii propagandası engellenmiştir.
Osmanlı Devleti, Portekiz'in Hint Okyanusu'ndaki etkinliğini kırmak ve bölgedeki Müslümanlara yardım etmek amacıyla Hint Deniz Seferlerini düzenlemiştir. → Osmanlı donanmasının okyanus koşullarına uygun olmaması nedeniyle bu seferlerden beklenen kesin başarı elde edilememiştir.
Sokullu Mehmed Paşa'nın Süveyş Kanalı Projesi, Akdeniz ile Kızıldeniz'i birleştirerek Baharat Yolu ticaretini yeniden canlandırmayı amaçlamıştır. → Bu proje ile Coğrafi Keşiflerin Akdeniz ticaretine vurduğu darbe telafi edilmek ve Hint Okyanusu'na kolayca donanma gönderilmek istenmiştir.
1555 yılında Kanuni Sultan Süleyman ile Safevi Devleti arasında imzalanan Amasya Antlaşması, Osmanlı Devleti ile İran arasındaki ilk resmi antlaşmadır. → Bu antlaşma ile Doğu Anadolu, Irak ve Tebriz bölgeleri Osmanlı egemenliğinde kalmıştır.
1571 yılında Doğu Akdeniz hakimiyeti için Kıbrıs fethedilmiş, buna misilleme yapan Haçlı donanması İnebahtı Deniz Savaşı'nda Osmanlı donanmasını yakmıştır. → İnebahtı Yenilgisi, Osmanlı Devleti'nin denizlerde aldığı ilk büyük çaplı mağlubiyettir.
Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde 1517 yılında yapılan Ridaniye Savaşı ile Memlük Devleti son bulmuş, Mısır ve Hicaz Osmanlı topraklarına katılmıştır. → Bu zafer sonucunda halifelik Osmanlı hanedanına geçmiş, Baharat Yolu kontrol altına alınmış ve kutsal emanetler İstanbul'a getirilmiştir.
Üçüncü Murad Dönemi'nde Safevi Devleti ile 1590 yılında imzalanan Ferhat Paşa Antlaşması ile Tebriz, Karabağ ve Dağıstan Osmanlı idaresine geçmiştir. → Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti doğuda en geniş sınırlarına ulaşmıştır.
Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde 1461 yılında Trabzon'un fethedilmesiyle Trabzon Rum İmparatorluğu son bulmuştur. → Bu fetihle Doğu Karadeniz kıyıları güvence altına alınmış ve Bizans İmparatorluğu'nu yeniden diriltme umutları tamamen ortadan kaldırılmıştır.
İkinci Bayezid Dönemi'nde 1511 yılında Antalya ve çevresinde ortaya çıkan Şahkulu İsyanı, Safevi Devleti'nin Anadolu'daki propagandaları sonucu patlak vermiştir. → Bu ayaklanma dini ve sosyal nitelikli bir isyan olup Osmanlı devlet otoritesini ciddi şekilde sarsmıştır.
Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde 1535 yılında Fransa'ya verilen ticari ve hukuki ayrıcalıklarla Akdeniz ticaretini canlandırmak ve Avrupa Hristiyan birliğini bozmak amaçlanmıştır. → Bu kapitülasyonların antlaşmayı imzalayan her iki hükümdarın sağ kaldığı süre boyunca geçerli olması şartı koşulmuştur.
Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde Turgut Reis komutasındaki Osmanlı donanması 1551 yılında Trablusgarp'ı Saint Jean Şövalyelerinden alarak Osmanlı topraklarına katmıştır. → Bu fetihle Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki hakimiyeti daha da güçlenmiştir.
Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nden itibaren Divan-ı Hümayun başkanlığı padişah yerine sadrazamlara bırakılmıştır. → Bu uygulama ile divan karar organı olmaktan çıkıp danışma meclisi niteliği kazanmış ve padişahın mutlak otoritesi pekişmiştir.
İkinci Bayezid Dönemi'nde İspanya'da Hristiyan baskısına uğrayan Müslümanlar ile Yahudilere yardım etmek amacıyla Kemal Reis komutasında donanma gönderilmiştir. → Kurtarılan insanlar Osmanlı topraklarına getirilerek özellikle Selanik ve İstanbul gibi şehirlere yerleştirilmiştir.
Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde yüksek düzeyde din ve fen eğitimi vermek amacıyla İstanbul'da Sahnı Seman Medreseleri kurulmuştur. → Bu medreselerin ders müfredatını hazırlayan ve matematik ile astronomi dersleri veren ünlü bilim insanı Ali Kuşçu'dur.
Kanuni Sultan Süleyman'ın Avusturya üzerine gerçekleştirdiği 1566 yılındaki Zigetvar Seferi, ünlü hükümdarın katıldığı son seferdir. → Kanuni Sultan Süleyman, Zigetvar Kalesi'nin fethinden hemen önce ordugahında vefat etmiştir.
1473 yılında Akkoyunlu Devleti ile yapılan Otlukbeli Savaşı zaferle sonuçlanmış ve Doğu Anadolu'daki Osmanlı hakimiyeti pekiştirilmiştir. → Bu zafer sonucunda Akkoyunlu Devleti zayıflayarak yıkılış sürecine girmiştir.
1515 Turnadağ Savaşı ile Dulkadiroğulları Beyliği Osmanlı topraklarına katılmıştır. → Bu gelişmeyle Anadolu Türk siyasi birliği kesin olarak sağlanmıştır.
Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde 1521 yılında fethedilen Belgrat, Osmanlı'nın Avrupa seferlerinde stratejik bir askeri üs konumuna gelmiştir. → Belgrat'ın fethiyle Macaristan ve Orta Avrupa kapıları Osmanlı Devleti'ne açılmıştır.
1526 Mohaç Meydan Muharebesi sonucunda Macaristan Krallığı mağlup edilmiş ve Macaristan Osmanlı Devleti'ne bağlanmıştır. → Tarihin en kısa süren meydan savaşlarından biri olan bu zaferle Orta Avrupa'da Osmanlı hakimiyeti kurulmuştur.
1533 İstanbul Antlaşması ile Avusturya arşidükü protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk kabul edilmiştir. → Osmanlı Devleti bu antlaşmayla Avusturya üzerinde siyasi ve diplomatik üstünlük kurmuştur.
1538 Preveze Deniz Zaferi ile Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması Haçlı donanmasını mağlup etmiştir. → Bu zaferle Akdeniz bir Türk gölü haline gelmiş ve Osmanlı deniz üstünlüğü kesinleşmiştir.
Sokullu Mehmet Paşa'nın Don Volga Kanal Projesi, Rusya'nın güneye inmesini engellemeyi ve Orta Asya Türk hanlıklarıyla doğrudan temas kurmayı hedeflemiştir. → Süveyş Kanalı Projesi ise Baharat Yolu'nu yeniden canlandırmak amacıyla tasarlanmıştır.
Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde hazırlanan Kanunname-i Ali Osman ile kardeş katli, müsadere usulü ve cülus bahşişi kanunlaşarak Osmanlı merkez teşkilatı güçlendirilmiştir.
Piyale Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Haçlı güçlerini imha ettiği 1560 Cerbe Deniz Savaşı ile Batı Akdeniz'deki Osmanlı üstünlüğü kesinleşmiştir.
Fatih Sultan Mehmed'in emriyle Gedik Ahmet Paşa tarafından İtalya'nın Otranto limanına yapılan sefer, Batı Roma'yı fethetme hedefinin ilk adımı olmuş ancak padişahın vefatı üzerine yarım kalmıştır.
Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde Saint Jean Şövalyeleri elinde bulunan Rodos Adası fethedilerek Ege Denizi'nin güvenliği tamamen sağlanmıştır.
Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde gerçekleştirilen I. Viyana Kuşatması, kış mevsiminin yaklaşması ve ağır kuşatma toplarının götürülememesi nedeniyle kaldırılmıştır.
Yavuz Sultan Selim'in Memlük Devleti'ni mağlup ettiği 1516 Mercidabık Savaşı ile Suriye, Lübnan ve Filistin Osmanlı topraklarına katılmıştır.
Kanuni Sultan Süleyman, 1541 yılında Macaristan topraklarını doğrudan merkeze bağlayarak Budin Eyaleti'ni kurmuş, Erdel Beyliği'ni ise Osmanlı'ya bağlı özerk bir yönetim haline getirmiştir.