Elektrik

Elektrik akımı ve devreler

YKS · TYT · TYT Fizik

⚡ Hızlı Özet

Paralel kollarda akım dirençle ters orantılı paylaşılır. 2 Ohm ve 6 Ohm dirençler paraleldir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Paralel kollarda akım dirençle ters orantılı paylaşılır. 2 Ohm ve 6 Ohm dirençler paraleldir.

Motorun verim formülü η = 1 - (I ⋅ R) / V şeklinde ifade edilebilir. Motorun üreteçten çektiği toplam güç Ptoplam = V ⋅ I = 20 V ⋅ 2 A = 40 W'tır.

İlk olarak 15 Ω'luk direncin uçlarındaki gerilimi bulalım. Güç formülü P = V²/R olduğuna göre, V² = P ⋅ R = 60 W ⋅ 15 Ω = 900 V².

Uluslararası Birim Sistemi (SI) içinde yedi temel büyüklükten biri elektrik akımıdır ve bu büyüklüğün resmi birimi amper olarak kabul edilmiştir.

Joule cinsinden enerji bulmak için zaman saniyeye çevrilmelidir. Toplam süre 50 saattir. 50 saat = 3600 = 180000 saniyedir.

I: Serbest elektronu olmayan, dolayısıyla elektrik akımını iletmeyen (veya çok kötü ileten) maddelere yalıtkan (izolatör) denir.

En büyük eşdeğer direnç dirençlerin hepsini seri bağlayarak elde edilir: Rmax = 6R.

P = V'nin karesi / R formülünden hareketle R = V'nin karesi / P olur. Buradan 200 / 1200 işlemi yapıldığında 40000 / 1200 sadeleşerek 100 / 3 yani yaklaşık 3 ohm değerine ulaşılır.

Elektrik akımının yönü, tarihsel ve teorik kabul olarak pozitif yüklerin hareket yönü veya serbest elektronların hareket yönünün tersi olarak tanımlanmıştır.

Ohm yasasına göre V = R bağıntısı geçerlidir. Akımı bulmak için potansiyel farkı dirence bölünür.

Öncelikle akım I = 12 / 4 = 3 amper olarak bulunur. Açığa çıkan enerji E = I'nin karesi. R.

Saf su (H₂O), çok az sayıda H⁺ ve OH⁻ iyonu içerir, ancak bu miktar elektrik akımını iletmek için yetersizdir.

Dirençlerin kombinasyonundan en küçük değeri elde etmek için hepsinin birbirine paralel bağlanması gerekir.

Voltmetre gerilim ölçer. Devreye akım kaçırmamak için paralel bağlanır ve iç direnci teorik olarak sonsuzdur.

Telin direnci sadece geometrik yapısına (boy, kesit alanı), yapıldığı malzemeye ve sıcaklığa bağlıdır.

Paralel dirençlerin eşdeğeri: Rp = (2 3) / (2 + 3) = 6 / 5 = 2 Ohm. Devrenin toplam eşdeğer direnci: Reş = Rp + Rseri = 2 + 8 = 0 Ohm.

Elektroliz sıvılarında akım şiddeti hesaplanırken, kesitten geçen artı ve eksi yüklerin mutlak değerce toplamı alınır: Qtoplam = |+q| + |-2q| = 3q.

Katı metallerde atomların dış yörüngelerindeki elektronlar serbestçe hareket edebilirler.

Voltmetre lambaya seri bağlandığı için devreden akım geçmesini neredeyse tamamen engeller (voltmetrenin iç direnci çok büyüktür).

Metallerde sıcaklık arttıkça atomların titreşim hareketi artar. Bu durum serbest elektronların ilerlemesini zorlaştırır, yani iletkenin özdirenci dolayısıyla elektriksel direnci artar.

Dirençlerin her birine R diyelim. Paralel üç direncin eşdeğeri RP = R/3 olur. Seri iki direncin eşdeğeri RS = 2R olur.

Devrenin toplam direncini (eşdeğer direnç) Ohm Yasası'ndan bulalım: Rtoplam = V / I = 24 V / 4 A = 6 Ω.

I: Elektrik yüklerinin hareket edebilmesi (akım oluşması) için iki nokta arasında elektriksel bir seviye farkı, yani potansiyel fark (gerilim) olmalıdır.

Güç P = 2200 W = 2,2 kW (Kilowatt) cinsine çevrilir. Günlük çalışma süresi t = 2 saat. 30 gündeki toplam çalışma süresi = 30 * 2 = 60 saattir.

Kesit alanları ve maddeleri aynı olan tellerin dirençleri boyları ile doğru orantılıdır. K telinin boyu 4 kat büyük olduğu için direnci de L'nin 4 katı olur.

Elektrik akımı, yüklerin belirli yönde hareketidir. I=q/t bağıntısıyla bulunur ve birimi Amper (A) dir.

Ohm yasasına göre V=I.R dir. Gerilim, akım ile direncin çarpımına eşittir.

İletkenin direnci R=ρ.L/S ile bulunur. Uzunlukla doğru, kesit alanıyla ters orantılıdır; birimi Ohm'dur.

Seri bağlamada eşdeğer direnç Rt=R1+R2+... olarak toplanır. Akım her direnç üzerinden aynı şiddette geçer.

Paralel bağlamada 1/Rt=1/R1+1/R2+... bağıntısı geçerlidir. Her kol üzerindeki gerilim eşittir.

Elektriksel güç P=V.I veya P=I2.R ile hesaplanır. Birimi Watt (W) dır.

Gerilim, devredeki iki nokta arasındaki enerji farkıdır. Potansiyel fark olarak da bilinir ve birimi Volt (V) dur.

Üreteçler seri bağlandığında gerilimleri toplanır. Özdeş üreteçler paralel bağlandığında ise verilebilecek akım artar.

Kısa devre, akımın dirençsiz bir yol izlemesidir. Direnç çok küçüldüğü için akım aşırı büyür ve tehlike oluşturur.

Elektrik enerjisi W=V.I.t veya W=P.t ile bulunur. Birimi Joule (J) veya kilowatt-saat (kWh) dir.

Paralel bağlamada dirençlerin uçlarındaki potansiyel farklar (V) eşittir. Güç formülü P = V² / R uyarınca: P1' = V² / R ve P2' = V² / 3R olur.

Konuyu Uygulamada Pekiştir

Elektrik akımı ve devreler için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız, ücretsiz başla.

1. Bir devrede ana koldan geçen akım iki paralel kola ayrılmaktadır. Birinci kolda 2 Ohm'luk direnç, ikinci kolda ise 6 Ohm'luk direnç bulunmaktadır. Ana koldan geçen akım 8 Amper olduğuna göre, 6 Ohm'luk direncin bulunduğu koldan geçen akım kaç Amperdir?