Çembersel Hareket

Düzgün çembersel hareket

YKS · AYT · AYT Fizik

⚡ Hızlı Özet

Cismin çember üzerinde sabit süratle döndüğü harekettir. Sürat sabit olsa da hız vektörü sürekli yön değiştirir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Cismin çember üzerinde sabit süratle döndüğü harekettir. Sürat sabit olsa da hız vektörü sürekli yön değiştirir.

Periyot T bir tam turun süresidir; frekans f birim zamandaki tur sayısıdır ve f = 1/T'dir.

Çizgisel sürat v = 2π·r/T'dir; bir turda alınan çevre yolunun periyoda oranıdır.

Açısal hız ω = 2π/T = 2πf'dir ve çizgisel hızla v = ω·r bağıntısıyla ilişkilidir.

Düzgün çembersel harekette ivme merkeze doğrudur: a = v²/r = ω²·r. Sürati değil yönü değiştirir.

Cismi çemberde tutan net kuvvet merkeze doğrudur: F = m·v²/r = m·ω²·r.

Merkezcil kuvvet ayrı bir kuvvet değildir; sürtünme, gerilme veya çekim gibi kuvvetlerin bileşkesidir.

Sürtünmeli yatay yolda dönen araçta merkezcil kuvveti sürtünme kuvveti sağlar.

Düşey çemberde tepe noktasında minimum hız koşulunda merkezcil kuvveti yalnızca ağırlık sağlar: m·g = m·v²/r.

Yatay çember çizen konik sarkaçta ipteki gerilmenin yatay bileşeni merkezcil kuvveti sağlar.

Çizgisel hız formülü v = 2πr / T şeklindedir. Burada r yörünge yarıçapı, T ise periyottur.

Çubuğun üzerindeki tüm noktalar aynı açısal hızla dönerler (= = ). K noktası eksene L uzaklıkta, L noktası ise 2L uzaklıktadır.

Konik sarkaçta bir ipin ucuna bağlı cisim yatay düzlemde dairesel hareket yapar. Cisme etki eden gerçek kuvvetler ağırlık (mg) ve ip gerilmesidir (T).

Ortalama ivme, hız vektöründeki değişimin zamana oranıdır: aort = |Δ v|{Δ t}. 1/4 periyot sürede (t = T/4) hız vektörü 90^° yön değiştirir.

Çizgisel hız (v), yarıçap (r) ve frekans (f) arasındaki ilişki v = 2πrf formülü ile kurulur.

Traktörün ilerleme hızı, tekerleklerin yere temas eden noktalarının geriye doğru olan çizgisel hızına eşittir.

Merkezcil ivme (am), çizgisel hızın karesinin yörünge yarıçapına bölünmesiyle bulunur. Formül: am = v² / r.

Merkezcil kuvvet formülü Fm = mv² / r şeklindedir.

Merkezleri perçinli (eş merkezli) cisimler birlikte döndükleri için her zaman eşit açısal hıza ve eşit periyoda sahiptirler.

Sürtünmeler ihmal edildiğinde, sporcuya dışarıdan etki eden net dış tork sıfır olduğundan açısal momentum korunur (I.

Açısal hız (ω) ile frekans (f) arasındaki matematiksel ilişki ω = 2πf formülü ile verilir.

1/6 periyot sürede cisim merkezde 60^°'lik bir açı tarar (θ = 360^° / 6 = 60^°). K noktasındaki hız vektörü ile L noktasındaki hız vektörü arasındaki açı da 60^° olur.

Eş merkezli kasnaklar aynı eksen etrafında döndüklerinden açısal süratleri eşittir (= = ).

Sürtünmesiz koni içinde dönen bir cisme etki eden kuvvetler ağırlık (mg) ve duvarın tepki kuvvetidir (N).

Düzgün çembersel hareket çalışırken ana odak fiziksel ilişki ve birim kontrolü kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.

Düzgün çembersel hareket sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.

Dönme kinetik enerjisi Ed = 1/2 I² formülü ile hesaplanır. dir.

Konuyu Uygulamada Pekiştir

Düzgün çembersel hareket için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Yarıçapları sırasıyla r ve 3r olan dairesel pistlerde aynı anda harekete başlayan X ve Y cisimlerinden X, bir tam turunu 12 saniyede tamamlarken, Y bir tam turunu 18 saniyede tamamlamaktadır. Buna göre, X cisminin çizgisel hızının büyüklüğünün Y cisminin çizgisel hızının büyüklüğüne oranı, vX / vY kaçtır?

A3/2
B2
C2/3
D1/2
E1