Klasik Mantık

Klasik mantık (önermeler)

YKS · AYT · AYT Mantık

⚡ Hızlı Özet

Önerme, doğru ya da yanlış olma niteliği taşıyan yargı bildiren cümledir. Soru, emir ve ünlem cümleleri önerme sayılmaz.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Önerme, doğru ya da yanlış olma niteliği taşıyan yargı bildiren cümledir. Soru, emir ve ünlem cümleleri önerme sayılmaz.
Klasik mantıkta bir önerme özne, yüklem ve bağdan oluşur. Özne hakkında hüküm verilen, yüklem verilen hüküm, bağ ise ikisini bağlayan ögedir.
Önermeler niteliğine göre olumlu ya da olumsuz olur. Yüklem özneye ait bir şeyi onaylıyorsa olumlu, reddediyorsa olumsuzdur.
Önermeler niceliğine göre tümel, tikel ya da tekil olur. Bütün, hiçbir gibi sözcükler tümeli; bazı, kimi gibi sözcükler tikeli belirtir.
Klasik mantıkta tümel olumlu, tümel olumsuz, tikel olumlu ve tikel olumsuz olmak üzere dört temel önerme türü vardır.
Tek bir yargı bildiren önerme basittir. Birden çok yargı taşıyan ya da bağlaçla kurulan önerme bileşiktir; örneğin ve, ya da ile kurulanlar.
Dört önerme türü arasındaki doğruluk ilişkilerini gösteren şemaya karşı olum karesi denir. Karşıtlık, altık ve çelişki ilişkilerini içerir.
Hem niceliği hem niteliği farklı olan önermeler çelişiktir. Biri doğruysa diğeri kesinlikle yanlıştır; ikisi aynı anda doğru olamaz.
Her iki tümel önerme birbirinin karşıtıdır. Karşıt önermeler birlikte doğru olamaz ama birlikte yanlış olabilirler.
Önermeler kipliğine göre zorunlu, olumsal ve olanaklı olarak ayrılır. Bu ayrım yüklemin özneye bağlanma biçimindeki kesinlik derecesini gösterir.
Bütün niceleyicisi tümellik, dört kenarlıdır yüklemi olumluluk bildirir.
Tümel olumsuz önerme klasik mantıkta E harfiyle simgelenir. A tümel olumlu, I tikel olumlu, O tikel olumsuz önermeyi gösterir.
Altık ilişkisi aynı nitelikteki tümel ile tikel önerme arasında kurulur: tümel olumlu A ile tikel olumlu I, tümel olumsuz E ile tikel olumsuz O.
Altık ilişkisinde tümel doğruysa tikel doğrudur; ancak tümel yanlışsa tikelin değeri belirlenemez.
Tekil önerme öznesi tek bir bireyi gösteren önermedir. Sokrates bir filozoftur önermesinin öznesi belirli bir kişidir.
Bazı sözcüğü tikellik, yoktur ifadesi olumsuzluk bildirir. Tikel ve olumsuz olan önerme O tipi, yani tikel olumsuz önermedir.
Soru, dilek, ünlem ve emir cümleleri doğruluk değeri taşımaz.
Tümel olumlu A ile tümel olumsuz E önermeleri arasındaki ilişki karşıt ilişkisidir.
Yalnızca tikel olumlu I önermesinde hiçbir terim dağıtılmaz. Bazı öğrenciler sporcudur önermesinde ne konu ne yüklem kaplamının tümüyle ele alınır; bu yüzden hiçbir terim dağıtılmamıştır.
Altkarşıtı olan bazı romanlar tarihsel değildir yanlışsa, bazı romanlar tarihseldir önermesi kesin olarak doğru olur.
Tikel olumsuz O önermesinde yalnız yüklem terim dağıtılır. A önermesinde yalnız konu, E önermesinde her iki terim, I önermesinde hiçbir terim dağıtılır.
Hem-hem bağlacı matematiği seviyorum ve fiziği seviyorum yargılarını birleştirir. Birden çok yargının bir eklemle bağlanması bu cümleyi bileşik önerme yapar.
Bileşik önerme birden çok yargıyı bir bağlaçla birleştirir. Hem yorgunum hem de uykusuzum cümlesi iki ayrı yargıyı hem-hem bağlacıyla birleştirir.
Bu ilişki tikel olumlu I ile tikel olumsuz O önermeleri arasında kurulur.
Bazı niceleyicisi tikellik, eş anlamlıdır yüklemi olumluluk bildirir. Tikel ve olumlu olan önerme I tipidir, yani tikel olumlu önermedir.
Klasik mantık (önermeler) çalışırken ana odak kavram, kuram ve örnek ayrımı kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Klasik mantık (önermeler) için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız, ücretsiz başla.

1. Klasik mantıkta bir ifadenin önerme sayılabilmesi için doğru ya da yanlış olabilme özelliği taşıması gerekir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi bir önermedir?

  • ALütfen pencereyi kapatır mısın
  • BAnkara Türkiye'nin başkentidir
  • CKeşke yağmur yağmasa
  • DNe kadar güzel bir manzara
  • EBu kitabı hemen okuyunuz

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Bir yargı bildiren, doğru ya da yanlış olma özelliği taşıyan cümlelere önerme denir. Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu tanıma uymaz?

  • ABütün balinalar memelidir
  • BSu yüz derecede kaynar
  • CAcaba trenimiz zamanında gelir mi
  • DDemir bir metaldir
  • EKimi çiçekler kokusuzdur

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Tek bir yargı içeren ve başka önermelere ayrılamayan önermelere basit önerme denir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi basit bir önermedir?

  • AHava soğuk ve yağmurlu
  • BAli gelirse maça gideriz
  • CKar yağıyor
  • DYa sınavı geçerim ya kalırım
  • EÇalışırsan başarılı olursun

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Birden çok yargının bir eklem ya da bağlaçla birleştirilmesiyle oluşan önermelere bileşik önerme denir. Aşağıdakilerden hangisi bileşik önermedir?

  • AGökyüzü mavidir
  • BKediler etobur hayvanlardır
  • CHem yorgunum hem de uykusuzum
  • DElmalar olgunlaşmış
  • EBazı öğrenciler çalışkandır

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Bir kategorik önermede özne konumundaki kavrama konu terim, yüklem konumundaki kavrama yüklem terim denir. Bütün kuşlar kanatlı canlılardır önermesinde yüklem terim aşağıdakilerden hangisidir?

  • ABütün
  • BKuşlar
  • CKanatlı canlılar
  • Ddır eki
  • EYargı bağı

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

İlgili Konular

Klasik mantık (önermeler) sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et. Ücretsiz başla. 10. soruda bırakmak istemeyeceksin. Her gün 10 soru bizden. Sınırsız çalışmak için talebini aç ya da PRO ol.

Ücretsiz başlaReklamsız
Şuradan indir:App StoreŞuradan indir:Google Play
App Store'da 4,8/5 · 15 değerlendirme

iPhone, iPad ve Android’de yayında