Öğrenme & Düşünme

Öğrenme, bellek ve düşünme

YKS · AYT · AYT Psikoloji

⚡ Hızlı Özet

Öğrenme, yaşantı yoluyla davranışlarda meydana gelen kalıcı değişmedir. Olgunlaşma, yorgunluk ve geçici değişimler öğrenme sayılmaz.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Öğrenme, yaşantı yoluyla davranışlarda meydana gelen kalıcı değişmedir. Olgunlaşma, yorgunluk ve geçici değişimler öğrenme sayılmaz.
Pavlov'un klasik koşullanmasında nötr bir uyarıcı, koşulsuz uyarıcıyla eşleşerek zamanla tek başına tepki oluşturan koşullu uyarıcı hâline gelir.
Skinner'in edimsel koşullanmasında davranışın sonucu onun tekrar edilme olasılığını belirler. Ödül davranışı artırır, ceza azaltır.
Olumlu pekiştirmede hoş bir uyarıcı verilerek davranış artırılır. Olumsuz pekiştirmede rahatsız edici uyarıcı kaldırılarak davranış artırılır.
Koşullu uyarıcı, koşulsuz uyarıcı olmadan tekrarlanınca tepki söner. Bir süre sonra tepkinin yeniden ortaya çıkması geri gelmedir.
Bandura'ya göre birey başkalarını gözlemleyerek model alarak öğrenir. Bebeğin çevresindekileri taklit etmesi bu öğrenmeye örnektir.
Köhler'in çalışmalarına göre kavrayış, problemin öğelerinin ilişkileri birden anlaşılarak çözümün aniden bulunmasıdır. Buna aha yaşantısı denir.
Thorndike'a göre birey doğru çözüme ulaşana kadar farklı davranışları dener. Başarılı tepkiler pekişir, başarısızlar zamanla azalır.
Türe özgü hazır oluş, olgunlaşma, güdü, genel uyarılmışlık hâli ve geçmiş yaşantılar öğrenmenin hız ve kalitesini etkiler.
Düşünme, kavramlar arasında ilişki kurarak sonuca varma sürecidir. Kavramlar nesne ve olayların ortak özelliklerinin zihinde soyutlanmasıyla oluşur.
Kendini gerçekleştiren kehanet, bireyin bir duruma dair inancının farkında olmadan o inancı doğrulayacak şekilde davranmasına yol açmasıdır.
Tümevarım, tek tek gözlemlerden genel yasalara ve bütüncül kurallara ulaşma sürecidir.
Sosyal öğrenme kuramına göre (Bandura), bireyler çevrelerindeki modellerin davranışlarını gözlemleyip taklit ederek öğrenirler.
Taşırmada birey, kaygı yaratan en şiddetli uyarıcıyla doğrudan yüzleştirilerek kaçmasına izin verilmeden uyarılmanın sönmesi beklenir.
Ayırt etme, organizmanın sadece koşullu uyarıcıya tepki verip diğer benzer uyarıcılara tepki vermemeyi öğrenmesidir.
Klasik koşullanma bilişsel süreçleri doğrudan gerektirmez, çünkü organizma otomatik olarak tepki verir.
Birey, bir davranışı veya bilgiyi öğrenir ancak bu öğrenme pekiştirilmeden de gerçekleşebilir ve birey, öğrenmeyi doğrudan göstermeyebilir.
Karşıt koşullanma, bir uyarıcının yarattığı olumsuz tepkiyi, onu olumlu bir uyarıcıyla sunarak olumlu tepkiye dönüştürmektir.
Kişinin öğrenme sırasında yaşadığı fiziksel veya duygusal gerilim düzeyini ifade eder. Soruda belirtilen endişe, tam da genel uyarılmışlık hâlinin olumsuz etkilere neden olmasına örnektir.
Bir çocuğun ailesiyle konuşarak dil geliştirmesi: Dil edinimi, tekrar ve etkileşimle gelişen öğrenme sürecidir.
Sönme, koşullu uyarıcıdan sonra pekiştireç verilmediğinde tepkinin zamanla zayıflayıp ortadan kalkmasıdır.
Bu, gözlemsel öğrenme (model alma) olarak tanımlanır. İçgüdüsel değil, öğrenme sonucu gelişen bir davranıştır.
Daha önce öğrenilen bir bilginin, sonradan öğrenilen benzer bilginin hatırlanmasını ya da doğru kullanılmasını engellemesidir.
Bireyin, "Nasıl öğreniyorum?", "Nasıl daha iyi kavrayabilirim?" gibi sorular sorarak zihinsel faaliyetlerini gözlemlemesi, denetlemesi ve düzenlemesi anlamına gelir.
Gizil öğrenme, pekiştirme olmaksızın yapılan ve performansa dökülene kadar gizli kalan bilişsel öğrenmedir.
Öğrenme, bellek ve düşünme çalışırken ana odak kavram, kuram ve örnek ayrımı kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Öğrenme, bellek ve düşünme için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Aşağıda klasik ve edimsel koşullanma ile ilgili bazı açıklamalar verilmiştir: I. Klasik koşullanma sürecinde, organizma belirli bir uyaran karşısında önceden var olan bir tepkiyi sergiler. II. Edimsel koşullanma sürecinde, organizma belirli bir sonucu elde etmek için aktif olarak hareket eder. III. Klasik koşullanma, bilişsel süreçleri gerektirirken edimsel koşullanma tamamen otomatik olarak gerçekleşir. IV. Edimsel koşullanmada ödül veya ceza organizmanın sergilediği davranışa göre verilir. V. Klasik koşullanmada davranışın pekiştirilmesi yerine, uyarıcıların ilişkilendirilmesi ön plandadır. Yukarıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

  • AI
  • BIV
  • CV
  • DII
  • EIII

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. “Ahmet, arkadaşının matematik sorularını çözüşünü uzun süre izler. Kendi başına soru çözerken bazen çözüm yolunu tam hatırlayamaz gibi olsa da, nasıl ilerlemesi gerektiğine dair fikirleri zihninde bir şekilde canlandırabildiğini fark eder. Bu gözlemlerini ilk başta hiç uygulamamış olsa da, sınav sırasında sorunlu bir soruya denk geldiğinde arkadaşı gibi adım adım çözmeye başlar ve soruyu başarıyla tamamlar.” Bu paragrafta betimlenen öğrenme süreci aşağıdakilerden hangisine örnek oluşturur?

  • AAlışma (habituation)
  • BKavrayarak (içgörüyle) öğrenme
  • CKoşullu (şartlı) öğrenme
  • DDeneme yanılma yoluyla öğrenme
  • EGizil öğrenme (latent learning)

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. “Zeynep, bir konuyu öğrenirken sürekli endişeli hâlde olduğu için dikkatini konuya verememektedir. Bu durum, öğrenme sürecini olumsuz etkiler. Aşağıdaki faktörlerden hangisi, Zeynep’in yaşadığı bu durumla en doğru şekilde ilişkilendirilebilir?”

  • ATüre özgü hazır olma
  • BGenel uyarılmışlık hâli (heyecan veya kaygı düzeyi)
  • CGüdülenme
  • DTekrar (öğrenme materyalini çokça yinelemek)
  • EMalzemenin örgütlenme biçimi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. “Aşağıdakilerden hangileri, ‘öğrenmenin gerçekleşmesi için yaşantı ve tekrar gerekmesi’ ilkesine örnek davranış olarak gösterilebilir?” I. Bir çocuğun ailesiyle konuşarak dil geliştirmesi II. Salyangozun ıslak zeminde ilerlerken iz bırakması III. Aslan yavrusunun avlanma tekniklerini anne aslandan gözlemleyerek öğrenmesi IV. Ateşe dokunan bir kişinin elinin yandığını fark edip ateşten uzak durması

  • AI ve III
  • BI, III ve IV
  • CII, III ve IV
  • DI, II ve IV
  • EII ve IV

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. “Ali, 2024 yılına girdiğimiz hâlde bazı belgeleri doldururken hâlâ 2023’ü yazmaktadır. Bu durum, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanabilir?”

  • AGenelleme
  • BOlumlu transfer
  • Cileri ket vurma
  • Dgeriye ket vurma
  • EOlumsuz transfer

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Öğrenme, bellek ve düşünme sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
App Store & Play Store'da 4.8/5 puan

iPhone, iPad ve Android’de yayında

Öğrenme, bellek ve düşünme — AYT Psikoloji Konu Anlatımı | Efor