Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.
Devletlerin nüfusun sayısını, niteliğini ve dağılışını yönlendirmek için uyguladığı kararlardır. Nüfusu artırıcı ya da azaltıcı yönde olabilir.
Hızla azalan ya da yaşlanan nüfusa sahip ülkelerde uygulanır. Doğumun teşvik edilmesi, çocuk yardımları ve doğum izinleri bu politikalara örnektir.
Hızlı nüfus artışının sorun oluşturduğu ülkelerde uygulanır. Aile planlaması, doğum kontrolü ve bilinçlendirme çalışmaları bu kapsamdadır.
Türkiye 1965'e kadar nüfusu artırıcı, sonrasında azaltıcı politika izlemiştir. Son yıllarda ise yaşlanma nedeniyle yeniden artırıcı politikaya yönelmiştir.
İklim, yer şekilleri, su kaynakları, toprak ve bitki örtüsü yerleşmelerin kurulduğu yeri ve yoğunluğunu belirleyen doğal etkenlerdir.
Sanayi, tarım, ulaşım, madencilik ve turizm gibi ekonomik faaliyetler nüfusun toplandığı yerleşim alanlarını etkiler.
Kırsal yerleşmelerde tarım ve hayvancılık öne çıkar. Kentsel yerleşmelerde ise sanayi, ticaret ve hizmet sektörleri baskındır.
Evlerin dağınık ya da toplu oluşuna göre yerleşme dokusu değişir. Engebeli ve su kaynağı yaygın alanlarda dağınık, düz alanlarda toplu doku görülür.
Elverişli iklim, verimli topraklar, su kaynakları ve sanayi bölgeleri nüfusun yoğunlaştığı yerlerdir; çöl, kutup ve yüksek dağlar seyrek nüfusludur.
Kentlerin sayı ve nüfusça büyümesidir. Sanayileşme ve kırdan kente göç kentleşmeyi hızlandıran başlıca etkenlerdir.
Eğitim seviyesi yüksek bir nüfus, yüksek teknoloji, yazılım ve katma değerli sanayi üretimini geliştirerek ülke ekonomisini büyütür.
Kuraklık toprağın verimsizleşmesine ve otlakların kurumasına yol açar. Geçimi tarım ve hayvancılığa bağlı olan kır halkı açlık riskiyle göç etmek zorunda kalır.
Bebek ölümlerinin azalması, gelişmiş hastaneler, temiz içme suyu ve çocuk aşılama programlarının başarısı ile doğrudan ilgilidir.
Doğumlar arttıkça 0-4 yaş grubu çocuk sayısı artar. Bu durum nüfus piramidinin alt tabanının dışa doğru genişlemesine yol açar.
Çin uzun süre tek çocuk politikası uyguladı. Ancak yaşlanan nüfus ve gelecekteki iş gücü açığı endişesiyle doğum oranlarını artırmaya yönelik politikaya geçiş yaptı.
Yaylalar son yıllarda sadece hayvancılık için değil, serin havası, temiz doğası ve şenlikleri ile turizm amaçlı da yoğun kullanılmaktadır.
Kerpiç topraktır. Yağmura dayanıksızdır. Yazı kurak, kışın yağışı az olan İç Anadolu'da kerpiç evler sudan zarar görmediği için uzun süre ayakta kalır.
Arı kovanı piramidi gelişmiş ülkelere aittir. Taban dardır (az doğum) ve üst kısım geniştir (uzun ömür, yaşlı nüfus).
Kurak Mezopotamya topraklarında tarım yapabilmek için Fırat ve Dicle nehirlerinin sularını kanallarla tarlalara taşımak gerekmiştir.
Nüfusu azalan ve yaşlanan bir ülke, ordusunu kuracak genç nüfusta ve jeopolitik güç dengelerinde zayıflama riski yaşar.
İtici faktörler, insanı yaşadığı yerden memnuniyetsiz kılıp gitmeye zorlayan (işsizlik, kuraklık vb.) olumsuz etkenlerdir.
Nüfus hızla artarken ekonomik kaynaklar (gıda, iş sahaları, altyapı) aynı hızda artmazsa kalkınma hızı düşer ve işsizlik artar.
Bu bölgelerde orman azdır, iklim kuraktır. Toprak (kil) bol olduğu için samanla karıştırılıp güneşte kurutularak kerpiç evler yapılır.
Bol yağış alan Karadeniz'de, çatıların dik yapılması yağmur ve karın çatı üzerinde durmadan hızla akıp gitmesini sağlar, çatıyı korur.
Oba, Toroslar'da Yörüklerin kurduğu çadır yerleşmeleridir. Hayvancılığa bağlı geçici yerleşmelerdir.
Nüfus politikaları ve yerleşmelerin özellikleri çalışırken ana odak mekansal dağılış ve neden-sonuç kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.
Nüfus politikaları ve yerleşmelerin özellikleri sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.