Olasılık & Kombinatorik

Permütasyon ve kombinasyon

YKS · TYT · TYT Matematik

⚡ Hızlı Özet

A'dan B'ye C noktasından geçerek gitmek iki aşamalı bir işlemdir ve çarpma prensibi uygulanır: A'dan C'ye en kısa yoldan ulaşım: 2 sağ ve 1 yukarı olmak üzere toplam 3 adım atılır.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

A'dan B'ye C noktasından geçerek gitmek iki aşamalı bir işlemdir ve çarpma prensibi uygulanır: A'dan C'ye en kısa yoldan ulaşım: 2 sağ ve 1 yukarı olmak üzere toplam 3 adım atılır.
Bu tür 'yan yana olmama' sorularında en pratik yol, tüm olası sıralama durumlarından, istenmeyen durumları (Ali ve Veli'nin yan yana olduğu durumları) çıkarmaktır.
Yazılacak 3 basamaklı sayının tek olması istenmektedir. Kümedeki rakamlar A = {1, 2, 3,..., 7}'dir.
Bir üçgen çizebilmek için doğrusal olmayan 3 noktaya ihtiyaç duyarız. Seçim sırası önemli olmadığı için kombinasyon kullanırız: Üçgen Sayısı = C(7, 3) = 73 = (7·6·5)/(3·2·1) = 35 bulunur.
Bu tür 'yan yana olmama' sorularında en pratik yol, tüm olası sıralama durumlarından, istenmeyen durumları (Ali ve Veli'nin yan yana olduğu durumları) çıkarmaktır.
A noktasından B noktasına en kısa yoldan gitmek için toplamda 4 adım sağa (S) ve 4 adım yukarı (Y) hareket edilmelidir.
Dolayısıyla dir. - 13: Sadeleştirme esnasında yapılan çarpma veya bölme hatasıdır. - 15: Eşitlikte -2 teriminin karşıya +2 olarak geçirilmesinin unutulması hatasıdır.
"TÜRKİYE" kelimesinin harfleriyle kelime oluşturulurken sesli harflerin kendi aralarında alfabetik sırada olması istenmektedir.
"MAKAS" kelimesinde tekrar eden harfler olduğundan tekrarlı permütasyon formülü uygulanmalıdır.
n farklı nesnenin yan yana sıralanışlarının sayısı n! (n faktöriyel) ile bulunur. Soruda verilen 3 farklı kitap için bu değer: 3!
Özdeş nesnelerin dağıtımı sorularında 'Ayraç Yöntemi' kullanılır. Burada 7 adet özdeş oyuncak ve bunları 3 çocuğa bölüştürmek için 3 - 1 = 2 adet ayraç kullanılır.
A noktasından B noktasına en kısa yoldan gitmek için toplamda 3 adım sağa (S) ve 5 adım yukarı (Y) hareket edilmelidir.
"ANKARA" kelimesinde tekrar eden harfler olduğundan tekrarlı permütasyon formülü uygulanmalıdır.
Normalde 7 kişiden 3 kişi seçilmesi gerekirdi. Ancak gruptaki 1 kişi kesinlikle takıma dahil edileceği için seçme hakkımız azalır: - Takıma seçilecek kişi sayısı: 3 - 1 = 2 kişi kalır.
A noktasından B noktasına en kısa yoldan gitmek için toplamda 3 adım sağa (S) ve 4 adım yukarı (Y) hareket edilmelidir.
Bir N sayısının pozitif tam sayı bölenlerinden D ile tam bölünenleri bulmak için şu mantığı kullanırız: Aradığımız bölenler d formatında olsun.
Çarpma yoluyla sayma prensibine göre, birbirini takip eden ve bağımsız yapılan işlemlerin toplam seçim sayısı, her bir adımın seçim sayılarının çarpımına eşittir.
Bir N sayısının pozitif tam sayı bölenlerinden D ile tam bölünenleri bulmak için şu mantığı kullanırız: Aradığımız bölenler d formatında olsun.
Matematik kitaplarının yan yana olması istendiği için, bu 2 matematik kitabını tek bir kitap gibi (bir paket olarak) kabul ederiz.
"MANİSA" kelimesinin harfleriyle kelime oluşturulurken sesli harflerin kendi aralarında alfabetik sırada olması istenmektedir.
Yazılacak 3 basamaklı sayının çift olması istenmektedir. Kümedeki rakamlar A = {1, 2, 3,..., 6}'dir.
Dolayısıyla dir. - 10: Sadeleştirme esnasında paydadaki 6 çarpanının karşıya çarpım olarak atılmasında hata yapılmasıdır.
"TARTAR" kelimesinde tekrar eden harfler olduğundan tekrarlı permütasyon formülü uygulanmalıdır.
6 kişi arasından 3 kişinin seçilip yan yana sıralanması işlemi bir permütasyon işlemidir. Permütasyon formülü: P(n, r) = (n!)/((n-r)!) şeklindedir.
Bir üçgen çizebilmek için doğrusal olmayan 3 noktaya ihtiyaç duyarız. Seçim sırası önemli olmadığı için kombinasyon kullanırız: Üçgen Sayısı = C(8, 3) = 83 = (8·7·6)/(3·2·1) = 56 bulunur.
Bir üçgen çizebilmek için doğrusal olmayan 3 noktaya ihtiyaç duyarız. Seçim sırası önemli olmadığı için kombinasyon kullanırız: Üçgen Sayısı = C(6, 3) = 63 = (6·5·4)/(3·2·1) = 20 bulunur.
n farklı nesneden r tanesinin sıralı diziliş sayısı P(n,r)=n!/(n-r)! ile bulunur. Permütasyonda sıralama önemlidir.
n farklı nesneden r tanesinin sırasız seçim sayısı C(n,r)=n!/(r!·(n-r)!) ile bulunur. Kombinasyonda sıralama önemli değildir.
n nesneden r seçmek ile n-r seçmek aynı sayıda yol verir: C(n,r)=C(n,n-r). Ayrıca C(n,0)=C(n,n)=1'dir.
n nesnenin bazıları özdeşse dizilim sayısı azalır. Tekrar eden gruplar p, q, ... tane ise diziliş sayısı n!/(p!·q!···) ile bulunur.
n farklı nesnenin bir daire çevresinde dizilme sayısı (n-1)! kadardır. Dairede başlangıç noktası olmadığı için bir nesne sabitlenir.
Bir iş m farklı, ardından ikinci iş n farklı şekilde yapılabiliyorsa, iki iş birlikte m·n farklı şekilde yapılır. Buna saymanın çarpma kuralı denir.
Bir iş ya m farklı ya da n farklı şekilde ve bu yollar birbirinden ayrıksa, iş toplam m+n farklı şekilde yapılabilir. Buna toplama kuralı denir.
Permütasyon ile kombinasyon arasında P(n,r)=C(n,r)·r! bağıntısı vardır. Çünkü her r'li seçim r! farklı şekilde sıralanabilir.
n farklı nesnenin tamamının sıralanış sayısı n! kadardır. Bu, P(n,n)=n! özel durumudur çünkü 0≠1 alınır.
Bir n doğal sayısının faktöriyeli, 1'den n'ye kadar tüm doğal sayıların çarpımıdır: n≠1·2·3···n. Tanım gereği 0≠1 ve 1≠1 kabul edilir.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Permütasyon ve kombinasyon için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız, ücretsiz başla.

1. 1080 sayısının pozitif tam sayı bölenlerinden kaç tanesi 18 ile tam bölünür?

  • A8
  • B12
  • C60
  • D16
  • E32

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Bir şehirde sokaklar birbirini dik kesecek şekilde ızgara planında yapılmıştır. A noktasından yola çıkan bir kişi sadece sağa (doğuya) veya yukarı (kuzeye) hareket ederek en kısa yoldan 4 birim sağda ve 4 birim yukarıda bulunan B noktasına kaç farklı şekilde ulaşabilir?

  • A24
  • B256
  • C120
  • D16
  • E70

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. 720 sayısının pozitif tam sayı bölenlerinden kaç tanesi 12 ile tam bölünür?

  • A60
  • B30
  • C8
  • D16
  • E12

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. 5 farklı kitap arasından 2 tanesi matematik kitabıdır. Matematik kitaplarının tamamı yan yana olmak şartıyla, bu 5 kitap bir rafa yan yana kaç farklı şekilde dizilebilir?

  • A96
  • B24
  • C48
  • D12
  • E120

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. 540 sayısının pozitif tam sayı bölenlerinden kaç tanesi 15 ile tam bölünür?

  • A12
  • B6
  • C36
  • D9
  • E24

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Permütasyon ve kombinasyon sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et. Ücretsiz başla. 10. soruda bırakmak istemeyeceksin. Her gün 10 soru bizden. Sınırsız çalışmak için talebini aç ya da PRO ol.

Ücretsiz başlaReklamsız
App Store'da 4,8/5 · 15 değerlendirme

iPhone, iPad ve Android’de yayında