Ekonomik Faaliyetler

Doğal kaynaklar ve ekonomi

YKS · AYT · AYT Coğrafya-2

Bu konu başka derslerde de var: AYT Coğrafya-1

⚡ Hızlı Özet

İnsanın doğadan elde ettiği ve ekonomik değer taşıyan tüm varlıklardır. Su, toprak, madenler, ormanlar ve enerji kaynakları bunların başında gelir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

İnsanın doğadan elde ettiği ve ekonomik değer taşıyan tüm varlıklardır. Su, toprak, madenler, ormanlar ve enerji kaynakları bunların başında gelir.

Kullanıldıkça tükenmeyen ya da kendini yenileyebilen kaynaklardır. Güneş, rüzgâr, su, jeotermal ve biyokütle bu gruba girer.

Oluşumu milyonlarca yıl süren ve kullanıldıkça tükenen kaynaklardır. Petrol, doğal gaz, kömür ve madenler bu grupta yer alır.

Doğal kaynaklar bir ülkenin sanayisine, tarımına ve ticaretine temel oluşturur; ancak kaynağın işlenmesi ve teknoloji de gelişme için gereklidir.

Petrol, kömür ve doğal gaz milyonlarca yıl önce ölen canlıların kalıntılarından oluşmuştur. Dünya enerji üretiminin büyük bölümünü karşılar.

Su hem içme, sulama ve sanayi için hem de hidroelektrik enerji üretimi için kullanılır. Tatlı su kaynakları dünyada sınırlı olduğu için değerlidir.

Ormanlar kereste ve kâğıt hammaddesi sağlamanın yanında toprağı korur, havayı temizler ve su döngüsünü düzenler. Ekonomik ve ekolojik değeri yüksektir.

Demir, bakır, boksit ve krom gibi madenler sanayinin hammaddesidir. Zengin maden yataklarına sahip ülkelerde ilgili sanayi kolları gelişir.

Doğal kaynaklar yeryüzünde düzensiz dağılmıştır. Bu durum ülkeler arasında ticareti zorunlu kılar ve bazen anlaşmazlıklara neden olur.

Ham madde ihracatı gelir sağlar; ancak işlenmiş ürün ihracatı katma değeri yükselttiği için ülke ekonomisine daha fazla kazanç getirir.

Kırklareli'nin Hamitabat ilçesinde doğalgaz çıkarılmakta ve buradaki termik santralde elektrik üretilmektedir.

Norveç zengin Kuzey Denizi petrol/doğalgaz yataklarına ve dağlık yer şekillerinden dolayı HES potansiyeline sahiptir.

Bor minerali nükleer sanayi, jet yakıtları, cam, seramik ve savunma sanayisinde kritik bir hammadde olup Türkiye için büyük ekonomik potansiyel taşır.

ÇED raporu, yapılacak büyük projelerin çevreye etkilerini analiz ederek çevre dostu teknolojilerin seçilmesini zorunlu kılar.

Neolitik dönemde tarımsal üretime geçilmesiyle akarsu boylarındaki verimli alüvyal topraklar ve sulama için su kaynakları en değerli varlıklar olmuştur.

Rüzgar türbinlerinin kanatları dönen dev yapılardır. Göçmen kuşların çarpmasına, gürültüye ve elektromanyetik dalgaların bozulmasına neden olabilirler.

Sürdürülebilir kalkınma, çevre değerlerini koruyarak, doğal kaynakları tüketmeden ekonomik büyümeyi hedefleyen çevre dostu bir modeldir.

Rüzgar enerjisi atmosfere karbondioksit veya diğer sera gazlarını salmaz. Fosil yakıtlar (kömür, petrol, doğalgaz) ise yüksek karbon salınımı yapar.

Orman kesimi, madencilik ve kentleşme canlıların yaşam alanlarını yok ederek biyoçeşitlilik kaybına (türlerin neslinin tükenmesine) yol açar.

Deniz yoluyla yapılan petrol taşımacılığındaki tanker kazaları (Örn: Exxon Valdez) okyanus ekosistemlerine ve kıyılara büyük ve kalıcı zararlar vermiştir.

Taş kömürü jeolojik zamanda (Karbonifer döneminde) gür bitki kalıntılarının havasız ortamda birikmesiyle oluşmuştur.

Biyokütle (biomass) enerjisi, organik atıkların, çöplerin ve özel yetiştirilen bitkilerin yakılması veya biyogaza dönüştürülmesiyle elde edilir.

Termik santral bacalarından çıkan gazlar havadaki nemle asit oluşturarak yağışların pH değerini düşürür.

Ay'ın çekim gücüyle oluşan gelgit hareketleri, okyanus kıyılarındaki koylarda kurulan barajlı türbinlerle elektrik enerjisine dönüştürülür.

Moğolistan zengin kömür ve bakır rezervlerine sahiptir ancak deniz kıyısı olmaması, altyapı eksikliği ve sermaye yetersizliğinden dolayı bu kaynakları tam olarak işleyememektedir.

Doğal kaynaklar ve ekonomi çalışırken ana odak mekansal dağılış ve neden-sonuç kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.

Doğal kaynaklar ve ekonomi sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.

Konuyu Uygulamada Pekiştir

Doğal kaynaklar ve ekonomi için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız, ücretsiz başla.

1. Yeraltında bulunan bir maden filizinin cevher olarak adlandırılması ve işletmeye açılabilmesi için sadece varlığı yeterli değildir. Maden yatağının işletilmesi sırasında harcanan çıkarma, taşıma ve işleme maliyetlerinin elde edilen gelirden az olması gerekmektedir. Buna göre, bir maden yatağının ekonomik olarak işletilebilir kabul edilmesinde belirleyici olan, saf metal oranını ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

ADekapaj
BTenör
CRezerv
DTuvenan
EGang