Sayısal Mantık

Sayılı örüntüler ve diziler

ALES · ALES Sayısal

⚡ Hızlı Özet

Aritmetik dizilerde ardışık terimler arasındaki fark sabittir. İlk terimi a ve artış miktarı r olan dizinin n inci terimi, a ile n eksi 1 çarpı r toplanarak bulunur. → Ardışık terimler arasındaki farkın değişmediğini gördüğünüzde doğrudan aritmetik dizi formülünü uygulayın.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Aritmetik dizilerde ardışık terimler arasındaki fark sabittir. İlk terimi a ve artış miktarı r olan dizinin n inci terimi, a ile n eksi 1 çarpı r toplanarak bulunur. → Ardışık terimler arasındaki farkın değişmediğini gördüğünüzde doğrudan aritmetik dizi formülünü uygulayın.
Terimler arasındaki farklar eşit değil ancak farkların kendi arasındaki değişim sabitse örüntü ikinci derecedendir. Bu tür dizilerin genel teriminde değişkenin karesi bulunur. → İkinci fark sabit çıktığında bir sonraki terimi bulmak için farklar dizisini aşağıdan yukarıya ekleyerek ilerleyin.
Fibonacci dizisinde ilk iki terimden sonra gelen her terim, kendinden önceki iki terimin toplamına eşittir. → Terimler arasında sabit fark veya oran bulamadığınızda son iki terimi toplayıp bir sonraki terimi verip vermediğini denetleyin.
Bir dizide terimler bir büyüyüp bir küçülüyorsa, iki farklı örüntü tek bir dizide birleştirilmiş olabilir. Tekinci ve çiftinci sıradaki terimleri kendi aralarında ayrı iki dizi olarak incelemek gerekir. → Dalgalı ilerleyen dizilerde tek ve çift konumlu elemanları ayırarak kural arayın.
Terimler tam kare veya tam küp sayıların belirli bir miktar eksiği ya da fazlası şeklinde ilerleyebilir. Örneğin n sayısının karesi artı 1 veya n sayısının küpü eksi 1 kuralı sıkça kullanılır. → Sayıların tam kare veya küp değerlerine yakınlığı örüntü kuralını hızla görmeyi sağlar.
Bazı dizilerde bir sonraki terim, mevcut terime o terimin rakamları toplamı veya rakamları çarpımı eklenerek elde edilir. Klasik matematiksel artışların çalışmadığı sorularda terimlerin kendi rakam yapılarını inceleyin. → Standart farklar işe yaramadığında sayının rakamsal özelliklerine odaklanın.
Dizideki elemanlar ikişerli veya üçerli gruplar halinde kendi içinde bir mantık oluşturabilir. Her gruptaki ilk iki elemanın toplamı veya çarpımı üçüncü elemanı verebilir. → Dizi uzun ve karmaşık görünüyorsa elemanları bloklar halinde gruplayarak ilişki kurun.
Bir dizinin kuralı, bir terime sırasıyla çarpma ve toplama gibi birden fazla işlemin art arda uygulanmasıyla oluşabilir. Örneğin bir sonraki terim, önceki terimin 2 katının 1 fazlası şeklinde ilerleyebilir. → Tek bir işlemle açıklanamayan artışlarda iki katı artı bir gibi bileşik kuralları deneyin.
Son terimden ilk terim çıkarılıp artış miktarına bölündükten sonra sonuca bir eklenerek terim sayısı bulunur. → Artış miktarına bölmeyi unutup sadece iki terim arasındaki farkı almak en sık yapılan hatadır.
Aritmetik bir dizide baştan ve sondan eşit uzaklıkta bulunan iki terimin toplamı her zaman birbirine eşittir. → Terim sayısı tek olduğunda bu toplam ortanca terimin iki katını verir.
Geometrik bir dizide baştan ve sondan eşit uzaklıktaki terimlerin çarpımı birbirine eşittir. → Yan yana üç geometrik terimde ortadaki terimin karesi ilk ve son terimin çarpımına eşittir.
Terimler çok hızlı büyüyor ve artış katsayısı bir, iki, üç şeklinde sırayla çarpan olarak artıyorsa dizinin kuralında faktöriyel veya ardışık çarpım aranmalıdır.
Terimler arasındaki artış veya azalış miktarları düzenli bir kurala uymuyorsa sayı dizisi asal sayıların sırayla yazılması veya bir eksiği şeklinde kurgulanmış olabilir. → İki sayısının tek çift asal sayı olduğu unutulmamalıdır.
Dizilerde bazı kurallar kendinden önceki terime değil, terimin bulunduğu n sıra numarasının karesi veya iki üzeri n gibi sıra değerine bağlıdır.
Standart matematiksel işlemlerle çözülemeyen dizilerde terimlerin rakamlarının ters çevrilmesiyle yeni bir sayı dizisi elde edilmiş olabilir.
Tablo şeklinde verilen sayı dizilerinde kural satır, sütun veya çapraz elemanlar arasında kurgulanmış olabilir. → Her satır veya sütunun kendi içindeki sayılar toplamının sabit olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Sayı dizisinde terimler belirli bir sayıya bölündüğünde elde edilen kalanlara göre ilerleyebilir. → Terimlerin belirli bir sayıya göre mod değerlerindeki düzen gözden kaçırılmamalıdır.
Aritmetik bir dizinin terimler toplamı, ilk terim ile son terim toplamının yarısı olan ortanca terim ile terim sayısının çarpılmasıyla bulunur. → Bu yöntem ardışık sayı toplamı problemlerinde de doğrudan uygulanabilir.
Belirli bir düzenle kendini tekrarlayan periyodik dizilerde istenen terimi bulmak için sıra numarası periyot uzunluğuna bölünür ve kalan sayı dikkate alınır. → Kalanın sıfır olması durumunda cevabın periyodun son terimi olduğu unutulmamalıdır.
1'den başlayan n adet ardışık tek sayının toplamı terim sayısının karesine eşittir. → Son terim iki n eksi bir biçiminde yazıldığında terim sayısı olan n doğrudan elde edilir.
1'den n'e kadar olan ardışık doğal sayıların toplamı şeklinde yazılabilen sayılara üçgensel sayılar denir. → n'inci üçgensel sayı, n çarpı n artı bir bölü iki formülüyle hesaplanır.
Ardışık iki üçgensel sayının toplamı her zaman bir tam kare sayı verir. → Örneğin 3'üncü üçgensel sayı olan 6 ile 4'üncü üçgensel sayı olan 10'un toplamı 16 yani 4'ün karesidir.
Bir dizinin ilk n terim toplamı bilindiğinde n'inci terim, ilk n terim toplamından ilk n eksi bir terim toplamı çıkarılarak bulunur. → Bu kural n değeri 2 ve daha büyük olduğunda geçerlidir, 1'inci terim ise doğrudan ilk 1 terim toplamına eşittir.
İlk terimi a ve ortak çarpanı r olan bir geometrik dizinin ilk n terim toplamı, a çarpı bir eksi r üzeri n bölü bir eksi r formülüyle hesaplanır. → Ortak çarpan 1 olduğunda ise ilk n terim toplamı n çarpı a olur.
Aritmetik bir dizide herhangi iki terimin farkı, bu terimlerin sıra numaraları farkı ile ortak farkın çarpımına eşittir. → k'nci terim ile p'nci terim arasındaki fark, k eksi p çarpı ortak fark işlemiyle elde edilir.
Terimleri faktöriyel değerlerinden oluşan bir dizide 5'inci terimden itibaren tüm terimlerin birler basamağı sıfırdır. → 5 faktöriyel ve sonraki terimlerin birler basamağı için hesaplama yapılmasına gerek yoktur.
Geometrik dizilerde ardışık terimlerin oranı sabittir. İlk terim ile ortak çarpanın n eksi 1 inci kuvveti çarpılarak n inci terim elde edilir. → Hızlı büyüyen veya küçülen dizilerde fark aramak yerine terimlerin birbirine oranını kontrol edin.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Sayılı örüntüler ve diziler için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız, ücretsiz başla.

1. Bir tiyatro salonunda ilk sırada 14 koltuk bulunmaktadır. Sonraki her sırada, bir önceki sıradaki koltuk sayısından 4 koltuk fazla yer almaktadır. Salon 10 sıradan oluşmaktadır. Buna göre, bu tiyatro salonundaki toplam koltuk sayısı kaçtır?

  • A320
  • B340
  • C356
  • D360
  • E380

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Bir siber güvenlik sisteminde üretilen güvenlik dizisinin terimleri a₁ = 3 olmak üzere aₙ₊₁ = 2aₙ + 1 (n ≥ 1) biçiminde tanımlanmaktadır. Buna göre, bu dizinin 5'inci terimi (a₅) kaçtır?

  • A31
  • B63
  • C95
  • D127
  • E128

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Bir arşiv kütüphanesinde dijitalleştirilen nadir eserlerin sayısı her ay bir önceki ayın 2 katından 3 eksik olmaktadır. İlk ay dijitalleştirilen eser sayısı 5 olduğuna göre, ilk 4 ayın sonunda dijitalleştirilen toplam eser sayısı kaçtır?

  • A19
  • B35
  • C42
  • D77
  • E81

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Bir maraton koşucusunun n'inci kilometredeki dakikadaki adım sayısı aₙ dizisi ile veriliyor. Dizi terimleri a₁ = 150 ve n ≥ 1 için aₙ₊₁ - aₙ = 3n + 1 kuralına uymaktadır. Buna göre, koşucunun 7'nci kilometredeki dakikadaki adım sayısı (a₇) kaçtır?

  • A181
  • B199
  • C213
  • D219
  • E241

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Bir açık hava amfitiyatrosunun dairesel basamaklarındaki taş kiremit sayısı dıştan içe doğru azalmaktadır. En dıştaki 1'inci basamakta 96 kiremit, 2'nci basamakta 90 kiremit, 3'üncü basamakta 84 kiremit vardır ve kiremit sayıları sabit bir miktarda azalmaktadır. Buna göre, kiremit sayısı 18 olan basamak baştan kaçıncı basamaktır?

  • A10
  • B11
  • C12
  • D13
  • E14

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Sayılı örüntüler ve diziler sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et. Ücretsiz başla. 10. soruda bırakmak istemeyeceksin. Her gün 10 soru bizden. Sınırsız çalışmak günde 5,5 TL (yıllık efor PRO).

Ücretsiz başlaReklamsız
App Store'da 4,8/5 · 15 değerlendirme

iPhone, iPad ve Android’de yayında

Sayılı örüntüler ve diziler — ALES Sayısal Konu Anlatımı | Efor