Sayısal Mantık

Şifreleme ve oyun kuralları

ALES · ALES Sayısal

⚡ Hızlı Özet

İki kelime arasındaki harf kaydırma şifrelerinde Türkçe alfabedeki harf sıraları temel alınır. Harfler arası uzaklıklar hesaplanırken alfabedeki sesli ve sessiz harflerin sıralaması atlanmadan tam liste göz önüne alınmalıdır.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

İki kelime arasındaki harf kaydırma şifrelerinde Türkçe alfabedeki harf sıraları temel alınır. Harfler arası uzaklıklar hesaplanırken alfabedeki sesli ve sessiz harflerin sıralaması atlanmadan tam liste göz önüne alınmalıdır.
Kare veya tablo matrislerinde verilen şifreli harflerde ilk rakam genellikle satır, ikinci rakam ise sütun numarasını temsil eder. Soruda verilen örnek şifrede satır ve sütun sırasının ters yazılıp yazılmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Belirli hamle kurallarıyla döngüsel ilerleyen oyunlarda sistemin kaç hamlede bir başa döndüğü yani periyodu bulunur. İstenen hamle sayısı periyoda bölünerek kalan sayı kadar hamle ilerletilir. → Büyük hamle sayılarını tek tek saymak yerine kalan ile işlem yapılır.
İki kişilik eşit kurallı oyunlarda ilk hamleyi yapan oyuncunun kazanma stratejisi sıklıkla merkez pozisyonu kapmak veya rakibin hamlesinin simetriğini yapmaktır. Bu tür oyunlarda rakibin seçeneğini sıfırlayan hamle son hamleyi belirler.
Harflerin sayılarla kodlandığı sorularda kelimenin uzunluğu ile elde edilen sayının basamak sayısı eşleşmiyorsa harflerin alfabedeki sıra numaralarının toplamı veya çarpımı kullanılmış olabilir. → Harflerin tekil değerleri kadar toplam değerleri de incelenmelidir.
Belirli sayıda hamlede bir hedef puan veya dizilime ulaşma oyunlarında en az ve en çok hamle sayısı soruluyorsa en verimli ve en verimsiz yollar ayrı ayrı değerlendirilir. En az hamle için doğrudan hedef odaklı, en çok hamle için ise imkan dahilindeki en uzun döngü seçilir.
Şifrelenmiş bir sonuç metninden orijinal metne ulaşırken soruda verilen şifreleme adımları tersten ve zıt işlemler uygulanarak yürütülür. Örneğin son adımda eklenen sayı çıkarılır, sağa kaydırılan harf sola kaydırılır.
Oyun kurallarında birden fazla sembol veya fonksiyon iç içe verilmişse çözüm her zaman en içteki parantezden veya sembolden başlar. Tanımlanan kuralın girdi ve çıktı değişkenlerinin yerleri karıştırılmadan adım adım uygulanmalıdır.
Harflerin yerleri değiştirilerek yapılan yer değiştirme şifrelemelerinde kelimedeki harf türleri ve sayıları asla değişmez, sadece harflerin sıra indeksleri değişir. → Şifreli metindeki harf kümesi orijinal metindeki harf kümesi ile tamamen aynıdır.
Harflerin alfabe sonundaki simetriğiyle değiştirildiği şifrelerde, bir harfin normal sıra numarası ile ters sıra numarasının toplamı harf sayısının bir fazlasına eşittir. → Türkçe alfabede bir harf ile simetriğinin sıra numaraları toplamı her zaman otuzdur.
Harfleri sabit bir sayı kadar öteleyen şifreleme yöntemlerinde orijinal iki harf arasındaki alfabe sıra farkı şifreli karşılıklarında da değişmeden kalır. → Harfler değişse bile aralarındaki fark sabittir.
Standart bir zarın veya küpün yüzeyleri üzerinde ilerleme yapılan oyunlarda karşılıklı yüzlerdeki sayıların toplamı daima yediye eşittir. → Üst yüze gelen sayı bilindiğinde alt yüze gelen sayı yediden çıkarılarak anında hesaplanır.
Bir kare veya dikdörtgen ızgara üzerinde sadece sağa ve aşağı hareket edilerek hedefe ulaşılan oyunlarda en kısa yol sayısı tekrarlı permütasyon mantığıyla hesaplanır. → Toplam sağ ve aşağı hamle sayısının faktöriyeli, her bir hamle türünün faktöriyelleri çarpımına bölünür.
Her hamlede sayısal bir değerin tek veya çift olma durumunun değiştiği oyunlarda başlangıç paritesi hamle sayısı tek ise tersine döner. → Çift sayıda hamle sonunda sistemin parite durumu başlangıçtaki durumu ile aynı kalır.
Şifrelenmiş kelime eşleştirme sorularında şifredeki aynı harflerin tekrar sayısı ve yerleri orijinal kelimeyle birebir uyuşmak zorundadır. → Kelimedeki harf tekrar kalıbı doğru seçeneği doğrudan verir.
Kelimelerin sayılara kodlandığı sorularda şifre değeri harflerin sayısal değerlerinin çarpımı ise asal çarpanlara ayırma yöntemiyle harfler tespit edilir. → Büyük şifre sayılarında ilk olarak bölünebilme kuralları ve asal çarpanlar incelenir.
Izgara üzerinde sayıların çevrelerindeki eleman sayısını gösterdiği oyunlarda ortak komşuluğa sahip hücreler üzerinden kesin adımlar belirlenir. → Çözüme sadece tek ihtimal barındıran uç hücrelerden başlanmalıdır.
Harflerin alfabetik sıra numaralarının dönüştürüldüğü şifrelerde alfabe uzunluğunu aşan sayılar alfabe harf sayısına bölünerek kalan bulunur. → Türkçe alfabede yirmi dokuz değerini geçen sonuçlarda mod yirmi dokuz hesabı yapılır.
En fazla k adet taşın alınabildiği tek yığınlı oyunlarda ilk oyuncunun kazanma stratejisi, toplam taş sayısının k artı 1 ile bölümünden kalan kadar taşı ilk hamlede alarak rakibe k artı 1 sayısının katını bırakmaktır. → Kalan sıfır ise avantaj ikinci oyuncuya geçer.
Kare ızgara üzerinde sadece yatay ve dikey komşu karelere hareket edilen oyunlarda her hamlede durulan karenin rengi siyah ve beyaz arasında değişir. → Tek sayıda hamle sonunda başlangıç karesiyle aynı renkli bir kareye ulaşmak mümkün değildir.
Sayıların matris içine yerleştirildiği şifreleme oyunlarında, satır ve sütun toplamlarının yanı sıra ana köşegen üzerindeki elemanların toplamı da gizli kuralın anahtarı olabilir.
Dairesel bir düzlemde nesnelerin elenmesiyle oynanan oyunlarda, sıra numaraları belirlenirken kuralın saat yönünde mi yoksa saat yönünün tersine mi işlediğine dikkat edilmelidir.
İki basamaklı bir sayının rakamlarının yer değiştirilmesiyle oluşturulan şifreli sayılarda, ilk sayı ile elde edilen yeni sayı arasındaki fark her zaman dokuzun bir katıdır.
Çapraz harekete izin verilmeyen ızgara oyunlarında iki nokta arasındaki en kısa yol, yatay ve dikey koordinat farklarının mutlak değerleri toplamına eşittir.
Harflerin sayılarla ifade edildiği şifreleme kurgularında sesli ve sessiz harflere farklı katsayılar veya işlemler uygulanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
İki oyuncunun sırayla sayı ekleyerek hedef sayıya ulaşmaya çalıştığı oyunlarda, her turda iki oyuncunun eklediği sayıların toplamı sabit tutularak galibiyet stratejisi oluşturulabilir.
Izgara üzerindeki oyunlarda kenar ve köşe karelerin komşu sayısı iç karelerden daha az olduğundan, ihtimalleri hızla daraltmak için çözüme sınır elemanlarından başlanmalıdır.
Sembollerle tanımlanan matematiksel oyun kurallarında sembolün sağında ve solunda yer alan değişkenlerin sırası değiştiğinde elde edilen sonucun değişebileceği göz önünde tutulmalıdır.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Şifreleme ve oyun kuralları için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız, ücretsiz başla.

1. Bir masada üzerlerinde sayılar yazılı dört kart bulunmaktadır. Başlangıçta bu kartların üzerindeki sayılar sırasıyla 4, 9, 2 ve 7'dir. Her bir adımda masadaki en küçük sayıya sahip kart seçilmekte ve bu kartın değeri, diğer üç kartın değerleri toplamından seçilen kartın kendi değeri çıkarılarak elde edilen yeni sayı ile değiştirilmektedir. Buna göre, 3. adım sonunda masada bulunan en büyük sayı ile en küçük sayı arasındaki fark kaçtır?

  • A41
  • B43
  • C45
  • D48
  • E50

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Pozitif tam sayılar kümesi üzerinde ◈ ve ✧ sembolleriyle iki farklı işlem şu şekilde tanımlanmıştır: x ◈ y = x² - y x ✧ y = 2x + 3y Üçlü bir sayı grubu için şifreleme değeri C(a, b, c) = (a ◈ b) ✧ c olarak hesaplanmaktadır. C(a, 3, 4) = 38 olduğuna göre, a ◈ (a ✧ 2) ifadesinin değeri kaçtır?

  • A1
  • B2
  • C4
  • D6
  • E8

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Bir hedef vurma oyununda K, L, M ve N olmak üzere 4 farklı hedef bulunmaktadır. Oyuncuların isabet ettirdikleri hedeflere göre kazandıkları puanlar şu şekildedir: • K hedefini vurmak: +5 puan • L hedefini vurmak: +3 puan • M hedefini vurmak: -2 puan • N hedefini vurmak: -4 puan Bir oyuncu toplam 10 atış yapmış ve her atışında bu hedeflerden birini vurmuştur. Oyuncunun K hedefini en az 2 kez, L hedefini ise en az 3 kez vurduğu ve 10 atış sonunda toplam 21 puan topladığı bilinmektedir. Buna göre, bu oyuncu M hedefini en fazla kaç kez vurmuştur?

  • A1
  • B2
  • C3
  • D4
  • E5

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Mavi (A), kırmızı (B), yeşil (C) ve sarı (D) renkli dört farklı ağırlığın kilogram cinsinden kütleleri pozitif tam sayılardır. Bu ağırlıklar arasında aşağıdaki eşitlikler bulunmaktadır: • 2A = 3B • B + C = 2D • A + D = 2C + 1 D ağırlığı 15 kg'den az olduğuna göre, A + B + C + D toplamının alabileceği en büyük değer kaçtır?

  • A27
  • B31
  • C35
  • D39
  • E43

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Üç basamaklı bir N = abc doğal sayısı için K(N) şifreleme fonksiyonu K(abc) = |10a + 3c - b²| biçiminde tanımlanmaktadır. K(2b2) = 10 olduğuna göre, b rakamının alabileceği farklı değerlerin toplamı kaçtır?

  • A4
  • B6
  • C7
  • D8
  • E10

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Şifreleme ve oyun kuralları sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et. Ücretsiz başla. 10. soruda bırakmak istemeyeceksin. Her gün 10 soru bizden. Sınırsız çalışmak günde 5,5 TL (yıllık efor PRO).

Ücretsiz başlaReklamsız
App Store'da 4,8/5 · 15 değerlendirme

iPhone, iPad ve Android’de yayında

Şifreleme ve oyun kuralları — ALES Sayısal Konu Anlatımı | Efor