Sayısal Mantık

Mantıksal çıkarım ve şifreleme

DGS · DGS Sayısal

⚡ Hızlı Özet

Birinci önerme ikinciyi ve ikinci önerme üçüncüyü gerektiriyorsa birinci önerme doğrudan üçüncüyü gerektirir. Bu zincirleme çıkarım kuralı sayesinde aradaki basamaklar atlanarak ilk durumdan son duruma kesin olarak ulaşılır.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Birinci önerme ikinciyi ve ikinci önerme üçüncüyü gerektiriyorsa birinci önerme doğrudan üçüncüyü gerektirir. Bu zincirleme çıkarım kuralı sayesinde aradaki basamaklar atlanarak ilk durumdan son duruma kesin olarak ulaşılır.
Bir koşullu önermede sonuç kısmı yanlışsa ve önermenin tamamı doğru kabul ediliyorsa başlangıç kısmı da kesinlikle yanlıştır. → Sonucun gerçekleşmemesi hipotezin de gerçekleşmediğini gösterir.
Hiçbiri ifadesinin mantıksal olumsuzu en az bir elemanın o özelliği taşıdığı anlamına gelen en az biri ifadesidir. Çıkarım sorularında bir iddiayı çürütmek için en az bir karşıt örnek bulmak yeterlidir.
Alfabedeki ilk harf ile son harfin eşleştirildiği simetrik şifrelerde iki eş harfin sıra numaraları toplamı toplam harf sayısının bir fazlasına eşittir. → Türk alfabesinde birbirinin simetriği olan iki harfin sıra numaraları toplamı daima otuz olur.
Bir sözcükte aynı harfin tekrar ettiği basamak pozisyonları şifrelenmiş sözcükte de birebir aynı pozisyonlarda aynı sembol veya sayı ile temsil edilmek zorundadır. → Seçenek elerken kelimedeki harf tekrarlarının konumuna dikkat edilmelidir.
Kare matris biçimindeki şifreleme sorularında hücre değerleri sadece satır ve sütun boyunca değil, ana köşegen veya ters köşegen boyunca da simetrik ya da artan bir kural izleyebilir. → Satır ve sütunda kural bulunamazsa köşegenler kontrol edilmelidir.
Bir koşullu önermenin doğru olduğu ve hipotez bileşeninin gerçekleştiği biliniyorsa sonuç bileşeni de kesinlikle gerçekleşmek zorundadır. → Hipotezin doğruluğundan sonucun doğruluğuna ulaşmak geçerli bir çıkarımdır.
Birbiriyle kesişen küme veya diyagram şifrelerinde ortak alanda yer alan semboller her iki kümenin de ortak kuralını temsil eden anahtar elemanlardır.
Şifrelenmiş bir metinden orijinal metne ulaşılmak istendiğinde şifreleme adımları son aşamadan başlanarak ters işlemlerle uygulanır. Toplama yerine çıkarma, sağa kaydırma yerine sola kaydırma yapılır.
Şifreli metin orijinal metindeki harflerin birebir aynısını içeriyorsa yer değiştirme şifresidir. Farklı harfler veya semboller içeriyorsa harf değiştirme şifresi kullanılmıştır. → Çözüme başlamadan önce şifrenin türü tespit edilmelidir.
Ancak ve ancak bağlacı ile bağlanan iki önermenin doğru olması için her iki bileşenin de aynı doğruluk değerine sahip olması gerekir. Bileşenlerin doğruluk değerleri farklı ise bileşik önerme yanlıştır.
Bir çıkarımın kesin doğruluğunu kanıtlamak için ifadenin olumsuzu doğru kabul edilir. Bu kabul verilen öncüllerle çelişki yaratıyorsa orijinal çıkarım kesinlikle doğrudur.
Mantıksal çıkarım sorularında yalnızca soruda verilen öncüllerdeki bilgiler esas alınır. Öncüllerde açıkça ifade edilmeyen dış bilgiler doğru kabul edilerek çıkarım yapılamaz.
İse bağlacıyla oluşturulan bir koşullu önermede sonucun doğru olması hipotezin de doğru olduğunu göstermez. Yalnızca hipotezin doğru ve sonucun yanlış olduğu durumda önerme yanlış olur.
Ayna simetrisi veya katlama ekseni kullanılan şifrelemelerde her bir noktanın simetri eksenine olan dik uzaklığı korunur. Noktaların eksenin diğer tarafındaki yerleri bu sabit mesafeyle belirlenir.
Kelime eşleştirme şifrelerinde verilen sözcüklerin ve şifrelerin ilk veya son harflerindeki tekrar sayıları karşılaştırılarak harf rakam eşleşmesi hızlıca bulunur.
Harflerin belirli bir sayı kadar kaydırıldığı şifrelerde artış miktarının sabit mi yoksa ardışık olarak mı değiştiği alfabedeki sıra numaraları üzerinden kontrol edilmelidir.
Bir ise önermesinin mantıksal dengi onun karşıt tersidir. Birinci bileşenin doğru ikinci bileşenin yanlış olduğu durum dışında ise önermesi daima doğrudur.
Satır ve sütun kesişimiyle oluşturulan şifrelerde örnek kuralın önce satır numarasını mı yoksa sütun numarasını mı baz aldığı dikkatle tespit edilmelidir.
Mantıksal çıkarım sorularında birden fazla ihtimale açık olan durumlar kesin doğru kabul edilemez. Yalnızca tüm ihtimallerde sağlanan önermeler kesin doğruluğa sahiptir.
Şifrelemede geometrik şekiller veya semboller kullanılmışsa sembolün dönme açısı ya da simetri yönü ile temsil ettiği değer arasındaki bağıntı incelenmelidir.
Sayılar ile yapılan şifrelemelerde verilen sayılar matematiksel değerlerini değil birer koda karşılık gelen karakter dizilimlerini ifade edebilir. → İşlem yapmadan önce dizilim kuralını arayın.
Ve önermesinin değili bileşenlerin değillerinin veya ile bağlanmasıyla elde edilir. Veya önermesinin değili alınırken bileşenlerin değilleri ve ile bağlanır.
Türk alfabesinde harf kaydırma şifreleri çözülürken alfabe sırası tam bilinmeli ve Türkçe karakterlerin varlığı dikkate alınmalıdır. → Çoğunlukla alfabe sırasını kenara yazmak hata yapmayı önler.
Genel bir önermenin veya çıkarımın yanlış olduğunu kanıtlamak için tek bir aksine örnek göstermek yeterlidir. → Bir önermeyi geçerli kılmak için tüm durumlar incelenmeli fakat geçersiz kılmak için tek bir aykırı durum kafidir.
Kare veya matris dizilimli görsel şifrelerde desen mantığını bulmak için işlem hücre hücre veya satır bazında ayrıştırılmalıdır. → Tüm şekle odaklanmak yerine sadece bir hücredeki değişimi takip etmek kuralı daha hızlı buldurur.
Mantıksal çıkarım sorularında olumsuz ifade içeren öncüller kesin elenecek olasılıkları doğrudan belirler. → Olumsuz ifadeler tablodaki olasılık sayısını düşürerek çözüm yolunu netleştirir.
Hem harf hem sayı içeren iki bileşenli şifrelerde harf dizilimi ile sayısal değerler bağımsız iki ayrı kurala tabi olabilir. → İki parametrenin kuralını tek bir mantıkta birleştirmek yerine ayrı ayrı analiz etmek gerekir.
Tüm veya hepsi ifadesini içeren öncüller küme kapsama ilişkisi kurarken bazı ifadesi sadece kesişim varlığını gösterir. → Bazı elemanların bir niteliğe sahip olması kalan elemanların o niteliğe sahip olmadığını göstermez.
Harflerin alfabedeki sıra numarası kullanılarak yapılan şifrelemelerde ilk harfin birinci sırada mı yoksa sıfırıncı sırada mı başlatıldığı verilen örnek üzerinden doğrulanmalıdır. → Sıra numaralarında başlangıç dizini seçimi tüm şifrenin kaymasına neden olabilir.
Ya da bağlacı ile bağlanan iki önermenin doğru sonuç vermesi için bileşenlerden sadece birinin doğru diğerinin yanlış olması gerekir. → İki bileşenin doğruluk değerleri aynı olduğunda ya da önermesi her zaman yanlıştır.
Harflerin sayılar yerine kullanıldığı toplama veya çarpma şifrelerinde basamak taşımasında elde değerleri en kritik sınırlamadır. → İki tek basamaklı sayının toplamında komşu basamağa geçecek elde en fazla bir olabilir.
Harf kaydırmalı şifrelemede her harf alfabede sabit sayıda ileri veya geri kaydırılır; şifreyi çözmek için aynı kaydırma ters yönde uygulanır.
Bir öncül doğruysa ve ondan zorunlu olarak çıkan bir sonuç varsa, bu sonuç da doğru kabul edilir; bu çıkarımın temel ilkesidir.
Bazı şifreleme problemlerinde her harf alfabedeki sıra numarasıyla temsil edilir; kelimeler bu sayılara çevrilip işlem yapılır.
Birden çok kişi ve özelliğin eşleştirildiği problemlerde bir tablo çizilip her ipucu tabloya işlenerek olasılıklar elenir.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Mantıksal çıkarım ve şifreleme için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız, ücretsiz başla.

1. Bir harf-rakam şifreleme sisteminde 4 haneli kelimeler 4 basamaklı sayılarla eşleştirilmiştir. KARE, KALE, LALE, KAMA kelimeleri karışık olarak 4351, 4361, 6361, 4383 sayıları ile eşleştirilmiştir. Buna göre, 'KARA' kelimesine karşılık gelen sayı aşağıdakilerden hangisidir?

  • A4353
  • B4363
  • C4383
  • D6353
  • E6383

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Bir şifreleme sisteminde her rakam belirli bir sembole dönüştürülmektedir: · 124 sayısı → △ ○ □ · 351 sayısı → ◊ ☆ △ · 425 sayısı → □ ○ ☆ Bu sistemde her rakama karşılık gelen sembol kümesi sabittir ancak sembollerin sırası sayıdaki rakamların sırasıyla aynı olmak zorunda değildir. Buna göre, 234 sayısının sembol karşılığı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

  • A△ ◊ □
  • B○ ◊ □
  • C☆ ○ □
  • D△ ☆ ◊
  • E○ ☆ △

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Bir kasanın 3 basamaklı şifresi hakkında şu ipuçları verilmiştir: · 418: Rakamlardan biri doğru ve yeri de doğrudur. · 462: Rakamlardan biri doğru fakat yeri yanlıştır. · 736: Rakamların hepsi yanlıştır. · 153: İki rakam doğru fakat yerleri yanlıştır. Buna göre, kasanın 3 basamaklı şifresi aşağıdakilerden hangisidir?

  • A125
  • B152
  • C205
  • D215
  • E512

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Pozitif tam sayılar üzerinde tanımlı bir K(x) şifreleme fonksiyonu, x sayısının rakamları için şu şekilde tanımlanmıştır: K(x) = (x'in en büyük rakamı)³ - (x'in en küçük rakamı)² Buna göre, K(A83) = 503 eşitliğini sağlayan A rakamının alabileceği farklı değerlerin toplamı kaçtır?

  • A18
  • B21
  • C25
  • D30
  • E33

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Daire etrafında dizilmiş 4 elemanlı bir x₁, x₂, x₃, x₄ sayı dizisinin şifrelenmesiyle elde edilen y₁, y₂, y₃, y₄ dizisinin elemanları şu kurala göre hesaplanmaktadır: yₙ = (2xₙ + xₙ₊₁) mod 5 (n = 4 için n+1 = 1 alınmaktadır). Şifrelenmiş dizi (y₁, y₂, y₃, y₄) = (4, 3, 1, 2) olduğuna göre, orijinal dizinin elemanları toplamının (x₁ + x₂ + x₃ + x₄) 5 ile bölümünden kalan kaçtır?

  • A0
  • B1
  • C2
  • D3
  • E4

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Mantıksal çıkarım ve şifreleme sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et. Ücretsiz başla. 10. soruda bırakmak istemeyeceksin. Her gün 10 soru bizden. Sınırsız çalışmak günde 5,5 TL (yıllık efor PRO).

Ücretsiz başlaReklamsız
App Store'da 4,8/5 · 15 değerlendirme

iPhone, iPad ve Android’de yayında

Mantıksal çıkarım ve şifreleme — DGS Sayısal Konu Anlatımı | Efor