Problemler

Tablo ve grafik yorumlama

DGS · DGS Sayısal

⚡ Hızlı Özet

Üst üste yığılı sütun grafiklerinde en alt katman dışındaki bölümlerin gerçek değeri o bölümün üst sınırı ile alt sınırı arasındaki fark alınarak bulunur. → Üstteki katmanın dikey eksendeki tepe değeri doğrudan o katmanın miktarını vermez.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Üst üste yığılı sütun grafiklerinde en alt katman dışındaki bölümlerin gerçek değeri o bölümün üst sınırı ile alt sınırı arasındaki fark alınarak bulunur. → Üstteki katmanın dikey eksendeki tepe değeri doğrudan o katmanın miktarını vermez.
Daire grafiğinde verilen bir dilimin yüzde değerini merkez açıya çevirmek için yüzde oranı üç virgül altı ile çarpılır. → Merkez açıyı yüzde oranına dönüştürürken ise derece değeri üç virgül altıya bölünür.
Bir tabloda kişi sayısı ile ortalama değer verildiğinde grubun toplam miktarını bulmak için kişi sayısı ile ortalama çarpılır. → Ortalama sorularında denklem kurmadan önce grupların toplam değerlerini elde etmek çözümü hızlandırır.
Yıllara göre yüzde değişim gösteren grafiklerde her yılın değişim oranı bir önceki yıl ulaşılan son değere uygulanır. → İkinci yıldaki miktarı bulmak için başlangıç değeri değil birinci yılın sonundaki nihai değer esas alınır.
Birden fazla tablonun verildiği sorularda tablolar arasındaki veri aktarımını sağlamak için her iki tabloda da yer alan ortak değişken bulunur. → Ortak değişkenin değeri birinci tabloda hesaplanıp ikinci tablodaki denklemde yerine yazılır.
Grafikte sayısal miktar olarak en büyük artışın gerçekleştiği dönem ile oransal olarak en yüksek yüzde artışın olduğu dönem farklı olabilir. → Başlangıç değeri küçük olan verilerde küçük miktar artışları dahi yüksek yüzde değişimi oluşturabilir.
Farklı ağırlıklara sahip ürün veya derslerin ortalaması hesaplanırken her veri kendi ağırlığıyla çarpılıp toplanır ve toplam ağırlığa bölünür. → Ağırlıklı ortalamada paydaya veri çeşidi sayısı değil ağırlıkların veya kredilerin toplamı yazılır.
İki farklı verinin aynı çizgi grafiğinde gösterildiği durumlarda aralarındaki farkın en büyük olduğu an iki çizgi arasındaki dikey uzaklığın en fazla olduğu noktadır. → İki çizgi arasındaki yatay uzaklık değil dikey uzaklık dikkate alınmalıdır.
Daire grafiği ile sütun grafiğinin birlikte verildiği sorularda daire grafiğindeki bir dilim sütun grafiğindeki karşılık gelen sütunla eşleştirilerek toplam miktar bulunur. → Sütun değeri dikey eksenden okunup daire grafiğindeki orantıda yerine yazılır.
Çizgi grafiğinde çizginin yukarı doğru yükselmeye devam ederken eğiminin azalması miktar artışının devam ettiğini fakat artış hızının yavaşladığını gösterir. → Çizginin yukarı yönlü olması miktarda azalış anlamına gelmez, artış hızının düştüğünü gösterir.
Çizgi grafiğinde iki nokta arasındaki çizginin dikliği artış veya azalış hızını gösterir. Çizgi ne kadar dikse birim zamandaki değişim hızı o kadar yüksektir.
Birikimli grafiklerde verilen her nokta geçmiş dönemlerin toplamını gösterdiğinden, belirli bir döneme ait net miktarı bulmak için o dönemin değerinden bir önceki dönemin değeri çıkarılır.
Daire grafiğinde açılar sadeleştirilerek ortak bir katsayı belirlenmesi denklem kurmayı kolaylaştırır. Örneğin otuz ve altmış derecelik açılara sırasıyla x ve iki x değerleri verilebilir.
İki farklı veriye ait çizgi grafiğinin kesiştiği nokta, o an veya dönemde iki değişkenin miktar veya değer olarak birbirine eşit olduğunu gösterir.
Gelir ve gider çizgilerinin kesiştiği nokta kar veya zarar edilmeyen başabaş noktasıdır. Gelir çizgisinin gider çizgisinin üzerinde kaldığı aralıklarda kar, altında kaldığı aralıklarda zarar elde edilir.
Daire grafiğinde bilinmeyen son dilimin merkez açısı, bilinen tüm dilimlerin merkez açılarının toplanıp üç yüz altmış dereceden çıkarılmasıyla bulunur.
Yüzde paylarını gösteren sütun grafiklerinde sütun boyları eşit görünse bile, grupların toplam büyüklükleri farklıysa aynı yüzdeye sahip dilimlerin gerçek miktarları farklı olur.
Satır ve sütun toplamları verilen tablolarda eksik bir hücredeki veriyi bulmak için ilgili satırın veya sütunun bilinen değerleri toplanıp toplam değerden çıkarılır.
İki dönem arasındaki yüzde değişimi bulmak için değişim miktarı ilk değere bölünür ve sonuç yüz ile çarpılır. Değişim miktarının son değer üzerinden hesaplanması sınavda en sık yapılan hatalardan biridir.
Daire grafiğinin tamamı üç yüz altmış dereceye ve yüzde yüzlük dilime karşılık gelir. Herhangi bir dilimin değerini bulmak için verilen derece üç yüz altmışa bölünerek toplam miktarla çarpılır.
Sütun veya çizgi grafiklerinde düşey eksenin sıfırdan başlayıp başlamadığına dikkat edilmelidir. Sıfırdan başlamayan eksenler görsel olarak değişim miktarını olduğundan çok daha büyük gösterebilir.
Daire grafiğindeki açılar tek başına gerçek miktarı göstermez, sadece oran belirtir. Gerçek değerleri hesaplayabilmek için gruptaki toplam eleman sayısının veya en az bir dilimin gerçek değerinin bilinmesi şarttır.
Farklı büyüklükteki grupların ortalaması alınırken aritmetik ortalamaların direkt toplanıp bölünmesi yanlıştır. Doğru sonuç için her grubun ortalaması kendi eleman sayısı ile çarpılarak toplam miktar bulunur ve toplam eleman sayısına bölünür.
Toplam büyüklükleri bilinmeyen iki ayrı daire grafiğindeki aynı açıya sahip dilimlerin gerçek değerleri eşit olmak zorunda değildir. Açılar sadece kendi grafiği içindeki oranları temsil eder.
Soruda hiçbir gerçek sayısal değer verilmeyip sadece yüzde veya oran sorulduğunda toplam miktara yüz veya üç yüz altmış gibi kolay bölünebilen varsayımsal bir değer verilerek çözüm yapılabilir.
İki yönlü tablolarda yüzde hesaplanırken istenen oranın satır toplamına mı yoksa sütun toplamına mı göre sorulduğu dikkatle incelenmelidir. Paydaya genel toplam yerine yanlış grubun toplamının yazılması en yaygın hatadır.
Bir veri grubunun daire grafiğindeki merkez açılarının birbirine oranı, aynı verilerin sütun grafiğindeki sütun yüksekliklerinin oranına tam olarak eşittir. → Açılar arasındaki kat ilişkisini doğrudan sütun boylarına aktarabilirsiniz.
Grafik eksenlerindeki iki değişkenin çarpımı bir başka büyüklüğü veriyorsa grafik altındaki alan, bölümü veriyorsa çizginin eğimi hesaplanır. → İstenen büyüklüğün birimini eksen birimlerini çarparak veya bölerek kontrol edebilirsiniz.
Üst üste eklenmiş yığın sütun grafiklerinde en alt katman doğrudan kendi eksen değerini gösterirken, üstteki katmanların değeri üst sınır ile alt sınır arasındaki fark kadardır. → En üst noktanın değeri tek bir kategoriye değil toplam miktara aittir.
Daire grafiğinde toplam miktar üç yüz altmışa bölünerek bir derecelik merkez açıya karşılık gelen miktar bulunur. → İstenen dilimin gerçek değerini bulmak için bu birim miktar ile dilimin açısı çarpılır.
Aynı grafikte sol ve sağ tarafta iki farklı düşey eksen varsa, her çizginin ilgili olduğu eksen etiketleri dikkatle kontrol edilmelidir. → Yanlış eksenden okuma yapmak eksen ölçekleri farklı olduğundan hatalı sonuca götürür.
Tablo sorularında bir hücredeki değerin gruba oranını bulurken, paydaya tüm tablonun toplamı mı yoksa sadece ilgili satır veya sütun toplamı mı yazılacağı soru metninden doğrulanmalıdır. → İstenen kümenin sınırı oran hesabının paydasını belirler.
Birden fazla daire grafiğinin verildiği problemlerde grafikler arasındaki geçiş, ortak olan değişken veya toplam miktar üzerinden katsayı verilerek yapılır. → Ortak elemana verilen katsayı tüm grafikler için tek bir bilinmeyenli denklem kurmayı sağlar.
Sütun grafiğinde her sütunun yüksekliği, o kategoriye ait değeri temsil eder; değerler dikey eksendeki ölçekle karşılaştırılarak okunur.
Daire grafiğinde her dilimin açısı, o dilimin yüzdesiyle doğru orantılıdır; tüm dilimlerin açıları toplamı 360 derecedir.
Çizgi grafiğinde iki nokta arasındaki doğrunun eğimi dikse hızlı değişim, yatay yakınsa yavaş değişim ya da durağanlık anlamına gelir.
Bir tablodaki veri setinin ortalaması, tüm değerlerin toplamının veri sayısına bölünmesiyle bulunur ve genel eğilimi özetler.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Tablo ve grafik yorumlama için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız, ücretsiz başla.

1. Bir çiftçinin bahçesinde bulunan elma, armut, kiraz ve şeftali ağaçlarının sayıca dağılımı bir daire grafiğinde gösterilmiştir. Bu grafikte elma ağaçlarının merkez açısı 120°, armut ağaçlarının merkez açısı 90°, kiraz ağaçlarının merkez açısı 90° ve şeftali ağaçlarının merkez açısı 60°'dir. Ağaç başına ortalama meyve üretimi miktarları ise tabloda şu şekilde verilmiştir: Elma 45 kg, Armut 40 kg, Kiraz 20 kg, Şeftali 30 kg. Bahçede toplam 720 ağaç olduğuna göre, bu bahçeden elde edilen toplam kiraz miktarı kaç kg'dır?

  • A3600
  • B4200
  • C4800
  • D5400
  • E6000

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Bir çizgi grafiğinde A ve B firmalarının yılın ilk 4 ayındaki kâr miktarları (bin TL cinsinden) verilmiştir. A firmasının kârları sırasıyla Ocak ayında 30, Şubat ayında 50, Mart ayında 40 ve Nisan ayında 80 bin TL'dir. B firmasının kârları ise sırasıyla Ocak ayında 20, Şubat ayında 40, Mart ayında 50 ve Nisan ayında 40 bin TL'dir. Buna göre, 4 aylık toplamda B firmasının kârı, A firmasının toplam kârının yüzde kaçına eşittir?

  • A%60
  • B%70
  • C%75
  • D%80
  • E%85

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Bir lisedeki 9'uncu, 10'uncu ve 11'inci sınıfların mevcutları sütun grafiğinde verilmiştir: 9'uncu sınıf 120 öğrenci, 10'uncu sınıf 150 öğrenci ve 11'inci sınıf 90 öğrenci. Bu sınıflardaki kız öğrencilerin sınıf mevcuduna oranı ise tabloda 9'uncu sınıf için %40, 10'uncu sınıf için %60 ve 11'inci sınıf için %30 olarak verilmiştir. Buna göre, bu üç sınıftaki toplam erkek öğrenci sayısı kaçtır?

  • A165
  • B195
  • C210
  • D225
  • E240

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Bir fabrikada A, B ve C ürünlerinin 2024 yılındaki üretim miktarlarının dağılımı 1'inci daire grafiğinde (A: 120°, B: 150°, C: 90°), 2025 yılındaki üretim miktarlarının dağılımı ise 2'nci daire grafiğinde (A: 90°, B: 180°, C: 90°) gösterilmiştir. Fabrikanın 2025 yılındaki toplam üretim miktarı, 2024 yılındaki toplam üretim miktarının 2 katına çıkmıştır. Buna göre, A ürününün 2025 yılındaki üretim miktarı, 2024 yılındaki üretim miktarına göre yüzde kaç artmıştır?

  • A%25
  • B%33,3
  • C%40
  • D%50
  • E%75

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Bir kargo şirketinin gönderi ağırlığına göre uyguladığı sabit ücret ve kg başına ek ücret tarifesi tabloda verilmiştir: 0 – 5 kg arası paketlerde sabit ücret 30 TL, kg başına ek ücret 4 TL; 5 – 10 kg arası paketlerde sabit ücret 50 TL, kg başına ek ücret 3 TL; 10 kg üzeri paketlerde sabit ücret 80 TL, kg başına ek ücret 2 TL'dir. Ek ücret ağırlığın tamamı üzerinden hesaplanmaktadır. Buna göre, biri 4 kg diğeri 12 kg olan iki ayrı kargo gönderen bir müşteri toplam kaç TL öder?

  • A124
  • B136
  • C142
  • D146
  • E150

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Tablo ve grafik yorumlama sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et. Ücretsiz başla. 10. soruda bırakmak istemeyeceksin. Her gün 10 soru bizden. Sınırsız çalışmak günde 5,5 TL (yıllık efor PRO).

Ücretsiz başlaReklamsız
App Store'da 4,8/5 · 15 değerlendirme

iPhone, iPad ve Android’de yayında

Tablo ve grafik yorumlama — DGS Sayısal Konu Anlatımı | Efor