Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.
Saf altın yirmi dört ayar kabul edildiğinden, on sekiz ayar bir takının saf altın oranı yirmi dörtte on sekiz yani yüzde yetmiş beştir. → Farklı ayarlardaki altınlar eritilip karıştırıldığında hesaplama toplam saf altın miktarı üzerinden yapılır.
Satıcının kullandığı hileli terazi eksik tarttığında elde edilen gerçek kâr oranı maliyet bazlı hesaplanır. → Yüz gram yerine seksen gram veren bir satıcı ürünü maliyet fiyatına satsa bile yüzde yirmi beş kâr elde eder.
Bir ürüne yapılan zam sonrasında toplam harcamayı sabit tutmak için tüketim miktarını azaltmak gerekir. → Ürün fiyatı yüzde yirmi beş arttığında bütçenin korunması için tüketim miktarı yüzde yirmi azaltılmalıdır.
Bir karışımda saf madde miktarı sabit tutularak su buharlaştırma yoluyla karışım hacmi yarıya indirildiğinde yüzde derişim iki katına çıkar. → Karışım kütlesi ile yüzde derişim oranı ters orantılıdır.
Katma değer vergisi dahil satış fiyatı verilen bir ürünün vergisiz fiyatı hesaplanırken satış fiyatı doğrudan vergi oranına bölünmez. → Yüzde on sekiz katma değer vergisi dahil fiyat bir tam yüzde on sekize bölünerek net vergisiz fiyat elde edilir.
Belli sayıdaki ürünün maliyet fiyatı daha az sayıdaki ürünün satış fiyatına eşit olduğunda aradaki ürün farkı kârı belirler. → On beş adet ürünün maliyet fiyatı on adet ürünün satış fiyatına eşit ise bu alışverişten yüzde elli kâr edilir.
Bir karışıma sadece su eklendiğinde eklenen suyun saf madde yüzdesi yüzde sıfır olarak hesaba katılır. → Su ekleme işlemlerinde eklenen kütle toplam kütleye yazılırken saf madde miktarına ekleme yapılmaz.
Farklı yüzdelere sahip iki karışım karıştırıldığında hedef yüzdeye olan uzaklıkların çapraz farkı karışım kütlelerinin oranını verir. → Yüzde yirmi ve yüzde ellilik iki karışım karıştırılıp yüzde otuzluk yeni karışım elde ediliyorsa birinci karışımdan iki birim, ikinci karışımdan bir birim alınmıştır.
Aynı maddelerden oluşan eşit kütleli iki karışım birleştirildiğinde, yeni karışımın yüzde oranı bu iki karışımın yüzdelerinin aritmetik ortalamasına eşittir.
Satış fiyatları aynı olan iki üründen biri yüzde x kârla, diğeri yüzde x zararla satıldığında toplam alışverişte hiçbir zaman başabaş kalınmaz, daima zarar edilir.
Birden fazla karışım birleştirildiğinde, her bir kaba ait kütle ile yüzde oranının çarpımlarının toplamı, son kütle ile son yüzde oranının çarpımına eşittir.
Üç al iki öde gibi promosyonlu satışlarda yapılan gerçek indirim oranı, hediye verilen ürün sayısının toplam alınan ürün sayısına bölünüp yüz ile çarpılmasıyla bulunur.
Bir karışıma dışarıdan sadece saf çözünen madde eklendiğinde, eklenen bu maddenin derişim oranı yüzde yüz kabul edilerek hesaba katılır.
Yüzde yirmi kârla satılan bir ürünün satış fiyatı, maliyet fiyatının yüzde yüz yirmisine eşittir. → Kârlı fiyat bulunurken maliyet doğrudan bu oran ile çarpılabilir.
Bir büyüklükteki yüzde değişim oranı, değişim miktarının son değere değil daima ilk değere bölünüp yüz ile çarpılmasıyla bulunur.
Aksi belirtilmedikçe yapılan indirim maliyet fiyatına değil, etiket fiyatına uygulanır. → Etiket fiyatından indirim yapıldığında kâr miktarı azalır ancak zarar edilmeyebilir.
Bir sayıya önce yüzde a zam sonra yüzde b indirim yapıldığında elde edilen sonuç, işlemlerin sırasından bağımsızdır. → Önce indirim sonra zam yapılsa da son değer değişmez.
Yüzde problemlerinde bilinmeyen sayıya x demek yerine 100x demek hesaplama kolaylığı sağlar ve kesirli ifadelerle uğraşmayı önler. → Sayının %20 fazlası sorulduğunda direkt 120x alabilirsiniz.
Kar ve zarar oranları, aksi belirtilmediği sürece daima maliyet fiyatı üzerinden hesaplanır. → Satış fiyatı üzerinden hesaplama yapmak en sık yapılan soru hatasıdır.
Bir ürüne art arda uygulanan yüzde indirimleri toplanmaz, ilk indirimli fiyat üzerinden ikinci indirim hesaplanır. → %20 indirimin üzerine yapılan %10 indirim toplam %30 değil %28 indirim oluşturur.
Ürün miktarındaki azalma yani fire durumu birim maliyeti artırır. → Toplam harcanan para sabit kaldığından elde kalan sağlam ürün miktarı üzerinden yeni birim maliyet hesaplanır.
Bir karışımın yüzde oranı, saf madde miktarının toplam karışım miktarına bölünüp yüz ile çarpılmasıyla bulunur. → Pay kısmına saf maddeyi, paydaya ise karışımın tamamını yazmalısınız.
Farklı yüzdelere sahip iki karışım birleştirildiğinde yeni yüzde, kütlesi fazla olan karışımın yüzdesine daha yakındır. → Karışım kütleleri eşit olduğunda yeni yüzde iki yüzdenin aritmetik ortalaması olur.
Bir karışıma su eklendiğinde ya da karışımdan su buharlaştırıldığında içerideki saf madde miktarı değişmez. → Çözümde başlangıçtaki ve son durumdaki saf madde miktarları birbirine eşitlenir.
Enflasyon oranının maaş zam oranından yüksek olduğu durumlarda alım gücü azalır. → Sorularda ürün fiyatını ve maaşı 100 TL alarak işlem yapmak son derece pratik bir yöntemdir.
Homojen bir karışımın bir kısmı döküldüğünde veya kap değiştirildiğinde kalan karışımın yüzde oranı değişmez. → Dökülen miktar sadece toplam kütleyi düşürür, karışımın derişimi aynı kalır.
Meyveler kuruduğunda sadece su buharlaşır ve bünyesindeki kuru madde miktarı sabit kalır. → Denklem kurgulanırken yaş meyvedeki kuru madde miktarı ile kuru meyvedeki kuru madde miktarı birbirine eşitlenir.
Bir sayıya yüzde x artış uygulamak sayıyı (1+x/100) ile çarpmak, yüzde x azalış uygulamak ise (1-x/100) ile çarpmaktır.
Satış fiyatı maliyet fiyatından büyükse kar, küçükse zarar oluşur; kar veya zarar oranı bu farkın maliyete bölünmesiyle bulunur.
Farklı derişimdeki karışımlar birleştirildiğinde, son karışımın derişimi her bileşenin miktarı ile derişiminin ağırlıklı ortalaması alınarak bulunur.
Bir sayıya art arda uygulanan yüzde değişimler, her değişimin çarpanı ayrı ayrı çarpılarak tek bir net çarpana dönüştürülür.