Geçmişe yönelik gerçekleşmemiş varsayımlarda 'si' bağlacından sonra 'plus-que-parfait' zamanı, ana cümlede ise 'conditionnel passé' kullanılır. Örneğin: 'Si j'avais su, je serais venu.' (Bilseydim gelirdim.) yapısı geçmişteki bir pişmanlığı gösterir.
Geçmişte veya gelecekte tamamlanmış belirli bir süreyi anlatmak için 'pendant', geleceğe yönelik planlanan süreyi belirtmek için ise 'pour' edatı tercih edilir. Örneğin: 'J'ai dormi pendant huit heures.' (Sekiz saat uyudum.) ve 'Je pars pour trois jours.' (Üç günlüğüne gidiyorum.) cümleleri bu farkı gösterir.
Aktarma fiili geçmiş zamanda olduğunda, doğrudan cümledeki 'présent' zamanı dolaylı anlatımda 'imparfait' zamanına dönüşür. Örneğin: 'Il a dit: Je suis fatigué' cümlesi dolaylı olarak 'Il a dit qu'il était fatigué.' şeklinde aktarılır.
Bir eylemin konuşma anında devam etmekte olduğunu vurgulamak için 'être en train de + infinitif' yapısı kullanılır. Örneğin: 'Je suis en train d'étudier.' cümlesi 'Tam şu anda ders çalışmaktayım.' anlamına gelir.
Amaç bildiren cümlelerde özneler aynı ise 'pour + infinitif', özneler farklı ise 'pour que + subjonctif' kalıbı kullanılır. Örneğin: 'Je travaille pour réussir.' (Başarmak için çalışıyorum.) ve 'Je le dis pour que tu comprennes.' (Anlaman için söylüyorum.) cümleleri bu kuralı açıklar.
Belirli bir ismi değil, tüm bir düşünceyi veya durumu temsil eden yapılarda özne konumunda 'ce qui', nesne konumunda 'ce que' tercih edilir. Örneğin: 'Ce qui me plaît, c'est la musique.' (Hoşuma giden şey müziktir.) cümlesinde 'ce qui' özne durumundadır.
'Avoir' ile çekimlenen fiillerde fiil ortacı (participe passé) kural olarak değişmez; ancak belirtili nesne (COD) fiilden önce gelirse ortaç nesne ile cinsiyet ve sayıca uyuşur. Örneğin: 'Les fleurs qu'il a achetées.' (Satın aldığı çiçekler.) cümlesinde 'fleurs' dişil çoğul olduğundan ortacın sonuna '-es' eklenmiştir.
İstek, duygu, şüphe, zorunluluk bildiren kalıplardan sonra: 'Je veux que tu viennes.' (gelmeni istiyorum), 'Il faut que...'
'être' ile çekilen fiillerde ortaç özneyle uyuşur: 'Elle est partie.', 'Ils sont partis.' 'avoir' ile öncesindeki nesneyle uyum olur.
Eş zamanlı eylem veya tarz/neden bildirir: 'Il chante en travaillant.' (çalışırken şarkı söyler). Özne ana fiille aynıdır.
'de' edatı gerektiren durumda kullanılır: 'Le livre dont je parle.' (bahsettiğim kitap). 'parler de' fiiline karşılık gelir.
'être' + participe passé + 'par': 'La lettre est écrite par Marie.' (mektup Marie tarafından yazılır). Ortaç özneyle uyuşur.
'me/te/nous/vous', sonra 'le/la/les', sonra 'lui/leur': 'Il me le donne.' (onu bana verir). Zamirler fiilden önce dizilir.
Fransızcada zarflar sıfatın dişil haline '-ment' eki eklenerek türetilir. Örneğin: 'heureux' eril sıfatının dişil hali olan 'heureuse' sözcüğünden 'heureusement' zarfı elde edilir.
Passé simple zamanı konuşma dilinde kullanılmaz, sadece yazılı metinlerde 'passé composé' yerine geçmiş zamanı anlatmak için tercih edilir. Örneğin: 'Il prit son chapeau et sortit.' (Şapkasını aldı ve çıktı.)
Sıfatlarda üstünlük karşılaştırması yapılırken 'plus + sıfat + que' kalıbı kullanılır. Örneğin: 'Marie est plus grande que Sophie.' (Marie, Sophie'den daha uzundur.)
'À cause de' edatı olumsuz veya nötr durumlarda bir isimden önce gelirken 'grâce à' edatı olumlu durumlarda bir isimden önce kullanılır. Örneğin: 'Grâce à son aide, j'ai réussi.' (Onun yardımı sayesinde başardım.)
Daha önce geçen bir ismin tekrarını önlemek için 'celui' (eril tekil) veya 'celle' (dişil tekil) gibi işaret zamirleri kullanılır. Örneğin: 'Mon sac et celui de Pierre.' (Benim çantam ve Pierre'inki.)
Futur antérieur zamanı, gelecekte başka bir eylemden önce tamamlanmış olacak eylemleri ifade etmek için kullanılır. Örneğin: 'Quand tu arriveras, j'aurai fini mes devoirs.' (Sen geldiğinde ödevlerimi bitirmiş olacağım.)
Varsayım cümlelerinde 'si' bağlacından sonra 'imparfait' zamanı kullanılırsa ana cümlede 'conditionnel présent' zamanı tercih edilir. Örneğin: 'Si j'avais de l'argent, j'achèterais une voiture.' (Param olsaydı bir araba alırdım.)
'À' edatı ile bağlanan yer tamlamalarının veya nesnelerin yerine cümlede 'y' zamiri getirilir. Örneğin: 'Je vais à Paris. -> J'y vais.' (Paris'e gidiyorum. -> Oraya gidiyorum.)
Yalın haldeki bir fiili olumsuz yapmak için 'ne' ve 'pas' olumsuzluk kelimeleri fiilin önüne yan yana getirilir. Örneğin: 'Je préfère ne pas sortir ce soir.' (Bu akşam dışarı çıkmamayı tercih ederim.)
Fransızcada 'de' edatı ile bağlanan nesnelerin veya miktar belirten ifadelerin yerine cümlede 'en' zamiri kullanılır. Örneğin: 'J'en ai deux.' (Onlardan iki tane var.)
Fransızcada aynı öznenin bir eylemi yapmadan önce gerçekleştirdiği diğer eylemi ifade etmek için 'avant de' yapısından sonra fiil yalın halde kullanılır. Örneğin: 'Avant de sortir, il met son manteau.' (Dışarı çıkmadan önce paltosunu giyer.)
Geçmişte başlayıp halen devam eden eylemleri ifade eden 'depuis' edatının bulunduğu cümlelerde fiil genellikle şimdiki zaman (présent) ile çekimlenir. Örneğin: 'J'habite ici depuis trois ans.' (Üç yıldır burada yaşıyorum.)
'Meilleur' sıfat olan 'bon' kelimesinin üstünlük halidir ve isimleri nitelemek için kullanılır; 'mieux' ise zarf olan 'bien' kelimesinin üstünlük halidir ve fiilleri nitelemek için kullanılır. Örneğin: 'Ce livre est meilleur.' (Bu kitap daha iyidir.)
Fransızcada ilgi zamiri 'où', yan cümlede bir yer tamlayıcısının veya zaman bildiren bir ifadenin yerini almak için kullanılır. Örneğin: 'La ville où je suis né.' (Doğduğum şehir.)
Fransızcada zıtlık bildiren 'bien que' ve 'quoique' bağlaçlarından sonra gelen fiil her zaman 'subjonctif' kipi ile çekimlenir. Örneğin: 'Bien qu'il fasse froid, il sort.' (Hava soğuk olmasına rağmen dışarı çıkıyor.)
Edatla kullanılan nesnelerin yerini tutan bileşik ilgi zamirlerinde edat 'à' ise 'auquel', edat 'de' ise 'duquel' gibi kalıplar ismin cinsiyetine göre seçilir. Örneğin: 'Le sujet auquel je pense.' (Düşündüğüm konu.)
Fransızcada kibar bir dille istekte bulunurken veya ricada bulunurken eylem 'conditionnel présent' kipi ile çekimlenir. Örneğin: 'Je voudrais une tasse de café.' (Bir fincan kahve almak isterdim.)
Daha önce belirtilen mülkiyet bildiren bir ismin tekrarını önlemek için kullanılan 'le mien', 'la tienne' gibi zamirler niteledikleri ismin cinsiyetine ve tekil ya da çoğul durumuna göre uyum sağlar. Örneğin: 'C'est ton sac? Non, c'est le mien.' (Bu senin çantan mı? Hayır, benimki.)
Fiil köküne '-ant' eki getirilerek oluşturulan 'participe présent', sebep veya durum bildirerek niteleme cümlelerinin yerini alabilir. Örneğin: 'Ayant peur, il a fui.' (Korktuğu için kaçtı.)